သၟိၚ်မနုဟဝ် ဍုၚ်သဓီု

November 19, 2020 ohkarlinn 0

Unicodeသၟိၚ်မနုဟဝ်သၟိၚ်မနုဟဝ်ဒဒှ်မဇၞော်ကဵုဇှ်သၟိၚ်ဍုၚ်ဗကာံသဂွံမိၚ်ကေတ်ပရိုၚ်တုဲကော်မၞိဟ်မၞုံကဵုကသပ်မဆာဲတံဂှ်ချပ်ရၚ်သ္ကံအိုတ်ရ။ကောန်ဗြဴသၟိၚ်နွံမွဲဂှ်မၞုံကဵုရုပ်သာ်မစၚ်ဗ္ၜၚ်တဴဂှ်တၞဟ်နကဵုပလီုကၠေံကြဳဇှ်သၟိၚ်ဍုၚ်သဓီုတုဲသၟိၚ်ဗကာံဗ္တောန်ဖျောန်ကောန်ဇကုဂှ်ရ။ယွံကောန်ဖံခ္ဍောၚ်ကၞိသၟိၚ်မနုဟဝ်ကီုသီုကဵုဗြဴသဂွံက္လေၚ်စဴစိုပ်ဇရေၚ်မအံက်ပၠန်ရ။သၟိၚ်ဂးတုဲပလံၚ်ဖျေံဏာကောန်ဗြဴဆက်ကွာဲသၟိၚ်မနုဟဝ်ဍုၚ်သဓီုရ။အမာတ်တံပလံၚ်ဖျေံနၚ်ကောန်ဗြဴသၟိၚ်ဍုၚ်ဗကာံစှေ်ကၠုၚ်စိုပ်ပလိုတ်ဍုၚ်သဓီုတုဲအမာတ်တိုန်ဂရၚ်ပ္တီသၟိၚ်မနုဟဝ်ရ။သၟိၚ်မနုဟဝ်မိၚ်တုဲဖအောဝ်စကာဏာကဵုအမာတ်တံစှေ်ရံၚ်ရ။အမာတ်သဂွံညာတ်ကေတ်စလးစရာဲကျာ်သြဳရုပ်သာ်ကောန်ဝုတ်သၟိၚ်ဗကာံတုဲတိုန်လ္ၚောဝ်ဂရေၚ်ပ္တီသၟိၚ်မနုဟဝ်ရ။[၃]သိၟိၚ်မနုဟဝ်ဟီုသ္ဂးကဵုကုအမတ်ဇၞော်သၟိၚ်နဝ်ရထာဂှ်သၟိၚ်မနုဟဝ်ပိဋိကတ်ကီုသီုကဵုဓါတ်ကျာ်ဂှ်ကြိုက်မံၚ်ကဵုမၞးတံဟာအမတ်ဇၞော်သၟိၚ်နဝ်ရထာတုန်အတိုၚ်ဂလာန်သၟိၚ်မနုမဟီုဂှ်ကလေၚ်တိုန်လ္ၚောဝ်ပ္တီကဵုသၟိၚ်နဝ်ရထာပၠန်ရ။ချိုန်ခဏသၟိၚ်နဝ်ရထာမိၚ်ဂလာန်ဂှ်ဗက်ညံၚ်ရဴဇြံုဇာတ်ဂမျိုၚ်မဒွံဒးလေံကၞဟ်ကီု၊ပၟတ်ဒေါသမဂဵုမက္တဵုဒှ်ဗွဲမသ္ကာတ်တုဲ၊ပ္ဍဲကာလဂှ်သီုကဵုဂကောံဗဵုပၞာန်ပိနိလဟုတ်တြဴပြကောတဋိကိုဋ်သၟိၚ်နဝ်ရထာဇက်စှေ်ကၠုၚ်ဗိုၚ်လဝ်ဍုၚ်သဓီုဂှ်လုကဴစှ်မွဲဂိတုတုဲ၊ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ်၃၆၇သၞာံဂှ်သၟိၚ်နဝ်ရထားဇၞးသၟိၚ်မနုဟဝ်ဍုၚ်သဓီုအိန်ခၞံလဝ်ဂှ်လီုအာရ။သၟိၚ်နဝ်ရထာဇၞးသၟိၚ်မနုဟဝ်ဂွံဍုၚ်သဓီုတုဲ၊ဓါတ်ကျာ်စွံလဝ်ပ္ဍဲကဵုဝၚ်နန်သၟိၚ်အဆက်က်မရှေ်သှေ်ကၠုၚ်လဝ်တံဂှ်ကီု၊ပိဋကကတ်ပိစှော်စုံ(၃၀)ဂှ်ကီုပြကိုဟ်လောကဳမပ္တံပြကိုဟ်ဗိန္ဒောဟောရာကွတ်ဗိုတ်ပိဗေဒၚ်ပန်ဂြန်ဂဥုဲကၠေမ်အၚ်မန်ယန်နာနာသာ်၀ၚ်သာသနာဍုၚ်သဓီုဂှ်ကီုနကဵုစိၚ်ဗတာၚ်သၟိၚ်ဍုၚ်သဓီုဂှ်ဖဍိုက်လဝ်ဓါတ်ဖဍိုက်လဝ်ပိဋကတ်ပိပိစှော်ၜါပိစှော်တြဴစုံ(၃၂-၃၆)ဖဍိုက်လဝ်တုဲ၊အရဳယသၚ်ညးလ္ၚဵုဂးဂမဳတၠအရှန်လ္ၚဳ(၁၀၀၀)ဇကုမပကၚ်ရၚ်ပိဋကတ်တံဂှ်လေဝ်ကီု၊ကဵုညးမစဳကၠးပ္ဍဲကွတ်တအ်ဂှ်ကီု၊အ္စာပုတ်ဂၠတ်ရုပ်ပကဴအ္စာကသူမချုရုပ်ကသူအ္စာဝဍ္ဎကဳဗဳသ္ကဝ်သိုၚ်ခၞံမပ္တံကဵုဘုတ်ဘာဒက်ဂၠံၚ်ဓါတ်စေတဳမာန်ခၞံပဋိမာကျာ်တအ်ဂှ်ကီု၊ညးတၠပိုန်ဂြပ်သီုကဵုအပေါတ်တြိယာဗာတအ်ဂှ်ကီုရ၊နကဵုဂကောံဗဵုပၞာန်မဂၠိုၚ်သၟိၚ်အနုဒ္ဓဒေဝနဝ်ရထာရေၚ်တၠုၚ်ကေတ်ပ္တိုန်ဏာဍုၚ်အရိမန္ဒနပုရဍုၚ်ဗကာံတေံသီုဖအိုတ်ရ။[ဣဝွံချူကံက်နၚ်နူပြဟိုဟ်ဝံသဒဳပနဳ[၄]တံတေံဗွဲခမၞောန်ရောၚ်၊မၞံုပၟိက်ဗွဲကြးမ္ဂသ္ၚေဝ်ရံၚ်ကေတ်ပ္ဍဲပြကိုဟ်တံအိုတ်ညိ]သၟိၚ်နဝ်ရထာဇက်တိုန်အာစိုပ်အရိမန္ဒနပုရဍုၚ်ဗကာံတေံတုဲနူဍုၚ်ဗကာံတေံသၟိၚ်နဝ်ရထာဗလးဖျေံနၚ်အမာတ်ဇၞော်မွဲစၞးဇကု(လက်ဝေါယသူ)ဂးယၟု၊ကဵုပသၟိၚ်သဓီုရ။ဗၟာဂွံပကၚ်ရၚ်ပကၚ်ရၚ်မၚ်မွဲလဝ်၃၈သၞာံ၊နူဂှ်ကလိလောန်အာတုဲ၊ဒတောဝ်သၟိၚ်ဗၟာနဝ်ရထာအိုတ်အာတုဲ၊လုကဴ၈၃သၞာံဍုၚ်သဓီုဝွံလ္ၚုသုန်လီုအာရ။ဘုမ္မိပါလယွံတၠတိဇၞော်ကောန်ဝုတ်သၟိၚ်ဗကာံဂှ်မၞံုကဵုရုပ်သာ်စလးစရာဲဗစၚ်ဗ္ၜၚ်သန်ဟေၚ်။သၟိၚ်မနုဟဝ်မိၚ်လဟီုအမာတ်တံတုဲသၟိၚ်စှေ်ဝေၚ်ဒုၚ်တၠုၚ်ပ္တိုန်နၚ်သၟတ်ဗြဴဂှ်ရ။သၟိၚ်မနုဟဝ်ကဵုသၟတ်ဗြဴဂှ်စဴစိုပ်နန်တုဲသၟိၚ်မနုဟဝ်စိုတ်ဟွံပ္တေတ်ဒဒှ်ကောန်ဝုတ်သၟိၚ်ဗကာံတုဲတၞဟ်နဖအိုတ်ကၠေံအသၚ်္ကာသၠေဟ်ပၟာတုဲရဴဝွံသၟိၚ်ဂးကဵုသၟတ်ဗြဴရ။ယွံသၟတ်ဗြဴမကြုက်တုၚ်သမြုၚ်နှာတာၜိုဟ်တၠအဲသၟတ်ဗြဴကဵုကၠုတ်မ္ဂးဒှ်ကောန်ဗြဴသၟိၚ်ဗကာံဍာံကွေံရ။ဒဒှ်ဂၞကျာ်ဇၞော်ဟေၚ်အဲယိုက်ပ္တိုန်လဝ်တၠအဲရ။မွဲလကာတဵုဟွံကၠုတ်မ္ဂးရာဇာဒန်ဟေၚ်အဲပ္ကီုရ။သၟိၚ်မနုဟဝ်သ္ဂးတုဲသၟိၚ်ကဵုအာတေတ်နၚ်မကြုက်တုၚ်သမြုၚ်နှာတာၜိုဟ်တုဲကဵုသၟတ်ဗြဴဂှ်တဵုဂတမတ်သၟိၚ်ဂှ်ရ။တဵုတုဲသၟိၚ်မနုဟဝ်ကဵုပၟၚ်မၚ်မွဲလဝ်ရ။ဘုမ္မိပါလယွံတၠတိဇၞော်ကောန်ဝုတ်သၟိၚ်ဗကာံဂှ်မၞုံကဵုရုပ်သာ်စလးစရာဲဗစၚ်ဗ္ၜၚ်သန်ဟေၚ်။သၟိၚ်မနုဟဝ်မိၚ်လဟီုအမာတ်တံတုဲသၟိၚ်စှေ်ဝေၚ်ဒုၚ်တၠုၚ်ပ္တိုန်နၚ်သၟတ်ဗြဴဂှ်ရ။သၟိၚ်မနုဟဝ်ကဵုသၟတ်ဗြဴဂှ်စဴစိုပ်နန်တုဲသၟိၚ်မနုဟဝ်စိုတ်ဟွံပ္တေတ်ဒဒှ်ကောန်ဝုတ်သၟိၚ်ဗကာံတုဲတၞဟ်နဖအိုတ်ကၠေံအသၚ်္ကာသၠေဟ်ပၟာတုဲရဴဝွံသၟိၚ်ဂးကဵုသၟတ်ဗြဴရ။ယွံသၟတ်ဗြဴမကြုက်တုၚ်၊သမြုၚ်နှာ၊တာၜိုဟ်တၠအဲသၟတ်ဗြဴတဵုကၠုတ်မ္ဂးဒှ်ကောန်ဗြဴသၟိၚ်ဗကာံရာံကွေံရ။ဒဒှ်ဂၞဇၞော်ဟေၚ်အဲယိုတ်ပ္တိုန်လဝ်တၠအဲရ။မွဲလကာတဵုဟွံကၠုတ်မ္ဂးရာဇာဒန်ဟေၚ်အဲပ္တီုရ။သၟိၚ်မနုဟဝ်သ္ဂးတုဲသၟိၚ်ကဵုအာကေတ်နၚ်မကြုက်တုၚ်၊သမြုၚ်နှာ၊တာၜိုဟ်တုဲကဵုသၟတ်ဗြဴဂှ်တဵုဂတမတ်သၟိၚ်ဂှ်ရ။တဵုတုဲသၟိၚ်မနုဟဝ်ကဵုပၟၚ်မၚ်မွဲလဝ်ရ။ကာလမိက်ကဵုဍုၚ်လီုတုဲနကြဳဇှ်သၟတ်ဗြဴဂှ်မကြုက်တုၚ်၊သမြုၚ်နှာ၊တာၜိုဟ်တံဂှ်ကၠတ်တိုန်အိုတ်ရ။ဗွဲလၟေၚ်ဇၞော်မောဝ်အာဒှ်ပကဴသတ်အိုတ်ရ။ဒဵုလၟုဟ်နွံတဴဒၟံၚ်ဏီညးသ္ဂးအိုတ်ရ။တၞံကြုက်တုၚ်၊သမြုၚ်နှာတာၜိုဟ်တံဂှ်နွံဒၟံၚ်ပ္ဍဲပါၚ်က္ၜဳဍုၚ်သဓီုရောၚ်။ပ္ဍဲကာလဂှ်သၟိၚ်မနုဟဝ်မသ္ပသၞိၚ်ကေုာံဂၞကျာ်ဣနၚ်္ဂလာဒေဝဳမဒှ်ကောန်ဗြဴဍုၚ်ဗကာံတိုန်စွံပတန်လဝ်ပ္ဍဲဌာန်ဂၞကျာ်ဇၞော်ရ။သၟိၚ်မနုဟဝ်ဝွံသဂွံပတၠစိၚ်ဗ္တာၚ်၃၀မၞုံကဵုကြဳဇှ်ရောၚ်။ကၞောတ်တဲသရာဲၜါကီုသီုကဵုဖံခ္ဍောၚ်ကၞိကောန်ဗြဴသၟိၚ်ဗကာံဣနၚ်္ဂလာပလီုကၠေံတုဲကြဳဇှ်သၟိၚ်မနုဟဝ်အောန်အိုတ်ဂှ်ကောန်ဗြဴသၟိၚ်ဗကာံဂွံတီကေတ်ရ။ပ္ဍဲကာလဂှ်ဂၞကျာ်ဣနၚ်္ဂလာကဵုပရိုၚ်ကဵုမအံက်သၟိၚ်ဗကာံသၟိၚ်အနုရထာမၚ်ဇဝ်ရ။သၟိၚ်မနုဟဝ်ဝွံကြဳဇှ်မအောန်အိုတ်အာတုဲရဂွံမိၚ်ပရိုၚ်တုဲခၞဂှ်သၟိၚ်အနုရထာမၚ်ဇဝ်တၠဍုၚ်ဗကာံပကောံကေတ်ဗဵုလဗးပြာပ်စှေ်ကၠုၚ်ဗိုၚ်လဝ်ဍုၚ်သဓီုလုကဴပန်ဂိတုတုဲရပ်ဂွံဏာသၟိၚ်မနုဟဝ်ပ္ဍဲကာလဂှ်ရ။သၟိၚ်မပကာၚ်ရၚ်ဍုၚ်သဓီုဂှ်၅၇ဒတောဝ်။သၟိၚ်သဳဟသုဓမ္မရာဇာဒှ်တံသၟိၚ်မနုဟဝ်ဒှ်ကၞောတ်။တၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်မန်ပ္ဍဲဍုၚ်သဓီုဂှ်သ္ဂုတ်အာတုဲဒှ်အာတွဵုရးဍုၚ်ဗကာံရ။နူကဵုဍုၚ်ဗကာံသၟိၚ်အနုရထာမၚ်ဇဝ်ဂှ်ကဵုအမာတ်လက်ဝေါယူရကဵုစှေ်မၚ်မွဲဍုၚ်သဓီုသၞးဇကုရ။ဗၟာဂွံပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်သဓိုဂှ်၃၈သၞာံကလိလောန်အာတုဲဍုၚ်သဓီုလ္ၚုသုန်ဂြာံလီုအာဒှ်ရးနိဂိုမ်ကွာန်ဇၞော်ရ။ကြဴဝွံဍုၚ်သဓီုဂှ်ကာလမိက်ကဵုရာၚ်ဆာဲပၠန်ဂှ်သၟိၚ်မသုန်ဒတောဝ်က္တဵုဒှ်ပၠန်ရ။ပ္ဍဲကာလဂှ်နွံတၠရသိၜါရ။တၠရသိမွဲဂှ်မၞံုယၟုသက်စိုန်မၚ်မွဲသဳလမသ္ပဒတဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲက္ဍိုပ်တၟံဗြဴနာ်ရ။တၠရသိၜါ၀ွံဒှ်တဴသဟဓရ်ဗြဟ္မစရိယရောၚ်။နွံကာမွဲတ္ၚဲနာ်ဗြဴမွဲတိုန်ကၠုၚ်နူဍုၚ်နာ်တေံတုဲဂၚေၚ်ဝေၚ်ဇိုၚ်တၟံက္တဵုဗဒှ်ရုပ်သၟတ်ကညာမွဲရ။ပ္ဍဲခဏဂှ်ဝိဇာဓိုရ်မွဲဆမထေက်ကြိုက်မဂၚေၚ်အာကၠုၚ်ပ္ဍဲဇိုၚ်တၟံဗြဴနာ်ဂှ်ကီု။ဝိဇာဓိုရ်သဂွံညာတ်ကေတ်သၟတ်ဗြဴနာ်ဂှ်တုဲပြာပ်လုပ်အာသီုသၚ်ရိုဟ်ဂလာန်သံဝါသကေုာံသၟတ်ဗြဴနာ်ဂှ်တုဲသီုညးၜါဒှ်အာမွဲဘာဂတုဲနာ်ဗြဴဂှ်တန်အာပဋိသန္ဓိရ။ပ္ဍဲကာလဂှ်နာ်ဗြဴမဂတးဂၠံဂဝ်က္တဵုဒှ်အဏ္ဍဇခၟာဲၜါမရ။ခၟာဲၜါမဂှ်ဣသိလပှ်ဖျဴဏာထောံလဝ်ပ္ဍဲဇမြပကဴဗၞတ်မလံတုဲကြဴဝွံခၟာဲဂှ်က္ဍတါပါ်အာတုဲက္တဵုဒှ်ကောန်ၚာ်ၜါသၟတ်တြံုမွဲသၟတ်ဗြဴမွဲရ။သၟတ်ၜါဝွံဇၞော်မောဝ်အာတုဲဣသိခုတ်လဝ်ယၟုသၟတ်တြံုဂှ်မဇ္ဇဗဏ္ဍုရ။သၟတ်ဗြဴဂှ်ဂၚ်္ဂါသူရဂးယၟုရ။မိနန်ဂြၚ်ထဝ်(ဗၟာကော်ရွှေနန်းကျၚ် […]

ဝၚ်ဘဝ ဥက္ကဌဇၞော်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဂဥုပ်ပၞာန်ဗၠးၜးကောန်ဂကူမန်(တြေံ)နာဲထဝ်မန်

November 17, 2020 ohkarlinn 0

Unicodeနာဲထဝ်မန်(အၚ်္ဂလိက်:NaiHtawMon)(သၠးဂၠံဂဝ်၁၅အံက်တဝ်ပါ၁၉၄၆)ဝွံဒှ်ဥက္ကဌဇၞော်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ(တြေံ)လၟေင်(၄)သီုဒှ်လဝ်ညးလျိုင်ဂဥုပ်ကေင်ကာပၞာန်ပ္ဍဲကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးကောန်ဂကူမန်ရ။နာဲထဝ်မန်ဝွံနူစမအံင်တန်မလုပ်တက္ကသိုလ်(စှ်တန်)တုဲသၞာံ၁၉၆၅ဂှ်တၞဟ်နဂွံလုပ်ပေါဲဗတိုက်သွက်အခေါင်ဗၠးၜးဂကူမန်တုဲနကဵုဂကောံသၟတ်မန်သီုဖအိုတ်မသုန်တၠတိတ်အာဌာန်တိဗၠးၜးဇရေင်ဗော်ဍုင်မန်တၟိရ။လုပ်စိုပ်ဗော်ဍုင်မန်တၟိတုဲယိုက်ဂၠေင်ကၠုင်တာလျိုင်နာနာမပ္တံကဵုတာလျိုင်ဥက္ကဌပွိုင်ဍုင်၊အစာဘာပၞာန်၊နူဂှ်ဒှ်ကၠုင်ပ္ဍဲဂကောံကေင်ကာဗဟဵုစိုပ်သၞာံ၂၀၀၅ဥက္ကဌဇၞော်နာဲထေန်စုတိအာတုဲဂွံဒုင်ရုဲစှ်နဒဒှ်ဥက္ကဌဇၞော်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ[၁]စဵုကဵုစိုပ်သဘင်သဳကၠဳဗော်ဍုင်မန်တၟိအလန်ဒသမပ္ဍဲသၞာံ၂၀၁၉အိုတ်ရ။ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳအလန်ဒသမဂှ်ဒေါအ်ဇူနူလျိုင်ဥက္ကဌဇၞော်တုဲညးဂမၠိုင်ခပတိုန်နဒဒှ်ဥက္ကဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေင်ရ။[၂]နာဲထဝ်မန်ဝွံကတဵုဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲကွာန်ဖိုင်ကၠဇၞော်ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်ကရောမ်အပါနော်ကေုာံဣနော်ရ။နာဲထဝ်မန်ဝွံၜိုန်ရအကာဲအရာပရေင်ဍုင်ကွာန်နကဵုဗော်ဍုင်မန်တၟိကေတ်ဒေါအ်ပန်ပှော်ကုသၟိင်တၠဗၟာတအ်ကီုလေဝ်ဓဝ်ပတှ်ေညးနွံမွဲဂှ်”အကာဲအရာလဵုဒှ်ဒှ်ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးကောန်ဂကူမန်သွက်ဂွံစဵုဒၞာကောန်ဂကူမန်ဂှ်သ္ဒးနွံတန်တဴဒၟံင်လၟိုန်ရောင်။“ဂှ်ညးရပ်ဂန်ကၠုင်လဝ်ရ။ဘဝကောန်ၚာ်ကေုာံသၟတ်နာဲထဝ်မန်ဝွံကတဵုဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင်၁၃၀၈သၞာံဂိတုဝှ်(၅)စွေက်(၁၅အံက်တဝ်ပါ၁၉၄၆)တ္ၚဲအၚာနူမိမနာဲဒိုင်သုင်(သောင်းစိန်)၊မိၚိုဲကျဳ(ငွေကြည်)ပ္ဍဲကွာန်ဖိုင်ကၠဗဒါဲကွာန်လှာ၊ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်မဒှ်ကောန်မရနုက်ကဵုဒုတိယမကဵုလဝ်ယၟုမာံအထာကာလမံင်ဘာဂှ်ဒှ်အာယၟုမာံယှိုဲထာရ။[၄][၁]အခိင်ညးကလိဂွံအာယုက်မွဲသၞာံဂှ်မိညးစုတိအာတုဲညးမံင်ဇရေင်အပါနော်ညးကေုာံဣနာဲ(မွဲအပါၜါယာဲ)ပ္ဍဲအရာပ်ထံင်ဘုတ်ကွာန်ကၟာဝက်ရ။ဣနာဲဂှ်လွဳလွတ်လဝ်ညးညံင်ကောန်အရင်တုဲညးလေဝ်ကော်စဣနာဲ”မိ”ကီုရ။[၄]အခိင်မံင်ဘာစိုပ်ဘာတန်မူလဂှ်မံင်ဘာအရာပ်ကွာန်သေံ၊စဵုကဵုစိုပ်ဘာတန်သမၠုင်ဂှ်မံင်လဝ်ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်တုဲစှ်တန်ဂှ်အံင်ပ္ဍဲဘာတန်သမၠုင်လၟိဟ်(၁)ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ။[၄]နူစ၂၃ဂျူလာင်၁၉၅၈ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန်ဖျေဟ်လွဟ်လုပ်ကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်အပ္ဍဲဍုင်တုဲကောန်ဍုင်အရင်နာနာတအ်အာတ်မိက်ကၠုင်သွက်ဂွံပသောင်ကလးပရေင်ဍုင်ကွာန်၊သွက်ဂွံဗၟံက်ပတိုန်ကဵုတွဵုရးဍုင်၊သွက်ဂွံချူသၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင်တၟိတုဲနကဵုသကိုပ်ဝန်ဇၞော်ဥူနုဟွံမိက်ပသောင်ပရေင်ကမၠောန်တအ်ဂှ်တုဲပ္ဍဲကဵုသၞာံ၁၉၆၂ဂိတုမာတ်၂ဂှ်ပအပ်ထောအ်အဝဵုဍုင်ကုသကိုပ်ပၞာန်ဗိုလ်နေဝင်းနကဵုယၟုပၞာန်သီအဝဵုဍုင်ရ။က္ဍိုပ်သကိုပ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဗွဲမဂၠိုင်သီုကဵုက္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူမန်တအ်ဒးဒုင်ရပ်ရ။တုဲဂှ်သကိုပ်ပၞာန်နေဝင်းကော်ဘိက်တက်ကျာဗော်ပၠန်ဂတးမနွံပ္ဍဲဂြိုပ်သွက်ဂွံဓရီုကျာပရေင်ၜိုဟ်လလံရ။ပရေင်ၜိုဟ်လလံသကိုပ်ပၞာန်နေဝင်းဂှ်ဟိုတ်နူဒှ်ဒၟံင်သၟာပၠန်ဂတးတအ်ဒးဗက်အတိုင်ပၟိက်ဂၠံင်တရဴအလဵုအသဳပၞာန်သၟးတုဲပရေင်ပညဳပညပ်ဓါတ်ၜိုဟ်လလံဂှ်ဟွံအံင်ဇၞးဒးလီုကၠုင်ရ။နကဵုဂကောံကွးဘာတက္ကသိုလ်တအ်အာတ်မိက်ညံင်ဂွံဆက်ထိင်အာပရေင်ၜိုဟ်လလံဍုင်၊ညံင်ဂွံပသောင်ပြသၞာပရေင်ဍုင်ကွာန်လတူခုင်ဂှ်အာတ်မိက်ကၠုင်ကုအလဵုအသဳနေဝင်းရ။ဟိုတ်နူဂှ်တုဲကွးဘာတက္ကသိုလ်တအ်ဒးဒုင်ဗက်ရပ်ရ။နာဲဖေသိင်ဇြာညးမဒှ်က္ဍိုပ်သကိုပ်ကွးဘာတက္ကသိုလ်ဒးဒုင်ရပ်ဖျေဟ်ထံင်ရ။က္ဍိုပ်သကိုပ်ကွးဘာနာဲဝင်ရောဂှ်ဟွံဒုင်ရပ်ပါဲကၠုင်မံင်ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်ရ။[၅]အခိင်ဂှ်ညးတအ်ညာတ်ကေတ်ဒြဟတ်ပၠန်ဂတးမန်ဇၞော်ဟေင်အခေါင်မန်ကလိဂွံမာန်ရောင်။ပ္ဍဲဒပ်ပၠန်ဂတးမန်(ဗော်ဍုင်မန်တၟိ)ဂှ်နွံပၟိက်ဒၟံင်ဒြဟတ်သၟတ်မလေပ်ပညာတအ်ရ။နာဲထဝ်မန်ဂွံစုက်လုက်ကုနာဲဝင်ရောတုဲအလဵုဇကုလေဝ်ညာတ်ကေတ်ပါဲနူဂၠံင်တရဴပၠန်ဂတးနကဵုလွဟ်တုဲအခေါင်ကောန်ဂကူမန်ကလိဂွံဟွံမာန်တုဲကသေအ်ဂွံသကအ်ရဲဇကုသီုဖအိုတ်မသုန်တၠပ္ဍဲသၞာံ၁၉၆၅ဂှ်တိတ်အာတိပၠန်ဂတးဇရေင်ဗော်ဍုင်မန်တၟိရ။[၁][၃]စပ်ကဵုညးဂွံလုပ်ပံင်ဘဝကုပၠန်ဂတးမန်ဂှ်ညးဟီုကဵုလဝ်လိက်လၟေင်ပရိုင်မန်ဍုင်သအာင်ပ္ဍဲသၞာံ၂၀၁၀ဂိတုဒဳဇြေန်ပါဗီုဏအ်ရ။“ […]

ဝင်ဘဝ တၠဂုဏ်အစာအဇ္ဇ (ကမၠောန်ပရဟိတ၊ကမၠောန်ဂကူ၊ဘဝဒးဒုင်ရပ် ဘဝနာနာ…)

November 16, 2020 ohkarlinn 0

Unicodeတၠဂုဏ်အစာအဇ္ဇနကဵုယၟုခရှ်မာံဇဝ်လာတ်(နာဲအံင်မ္ၚဵုမန်)(ၜံင်၁၀၊ဖေ၊၁၉၈၀)ဝွံဟိုတ်နူပရေင်ကမၠောန်ရီုဗင်ညးဍုင်ကွာန်မစိုပ်ဒဒိုက်နာနာ၊ရီုဗင်ညံင်ကောန်ၚာ်ဒေသရးဂမၠိုင်ဂွံတိုန်ဘာမာန်ဂွံစိုပ်ဘာမာန်မကဵုလဝ်ယၟုတရဴအအာတုဲညးဂမၠိုင်တီလဝ်နကဵုယၟတၠဂုဏ်အအာရ။တၠဂုဏ်အစာအဇ္ဇဝွံပ္ဍဲအခိင်ကၠာဟွံဂွံပခမဳတေအ်ဂှ်ကေင်ပလဝ်အစာဘာပ္ဍဲဘာကောန်ဂကူမန်ကွာန်ပၞင်ဗိုန်၊ဗဒိုပ်ညဳသာသၟဝ်စၟိန်ပြမာန်ဗော်ဍုင်မန်တၟိရ။စိုပ်သၞာံ၂၀၀၂ဂှ်ပခမဳ။ပ္ဍဲသၞာံ၂၀၀၇ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက်အရံင်ထဝ်ဂှ်ပါလုပ်ချဳဓရာင်ကၠုင်သွက်ဂွံဗတိုက်ဖျေဟ်တၠအဝဵုပၞာန်၊ပ္ဍဲသၞာံ၂၀၀၈အခိင်တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာမကၠောန်သဘင်ကေတ်ဆန္ဒညးဍုင်ကွာန်သွက်ဂွံပဒတန်သၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင်လဒက်ပတန်ဍုင်ဂှ်ပံင်ကောံကုဂကောံသၟတ်ဂမၠိုင်ဗွဲတၟေင်ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိတုဲဒစဵုဒစးသၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင်၂၀၀၈ရ။စိုပ်သၞာံ၂၀၁၀ဂှ်ဒးဒုင်ရပ်ကုတၠအဝဵုတအ်တုဲဒးဖျေဟ်လဝ်ထံင်ပွိုင်ၜါသၞာံရ။ဗၠးတိတ်နူထံင်ဂှ်စရပ်ကၠုင်ကမၠောန်ပရေင်ရီုဗင်ကောန်ဂကူစကၠောန်မကဵုဒါန်ဂတာတၟအ်ကုကွးဘာပ္ဍဲဒေသရးဂမၠိုင်ရ။ပါဲနူဂှ်ဘာကောန်ဂကူမန်မသရိုဟ်လီုလာ်ဒၟံင်တအ်ညံင်ဂွံသြိုင်ကဵုတၟိကီု၊ကပေါတ်အရပ်အရာဘာညံင်ဂွံခိုဟ်ရုမ်ဂပ်ကီုဂှ်ဗိုင်ရေင်တၠုင်ကၠောန်ကၠုင်ရ။ပါဲနူပရေင်ပညာကောန်ၚာ်တုဲပရေင်ရီုဗင်ညးမစိုပ်ဒဒိုက်ဗီုကဵုဘဲဍာ်ဘဲကျာဘဲပၟတ်ဘဲပၞာန်တအ်လေဝ်နကဵုယၟု”တရဴအအာ”ဂှ်ချဳဓရာင်ကၠုင်ဒၟံင်ရ။ […]

ဒဒှ်ဝၚ်ပၠန်ဂတး မန်ခေတ်တၟိဗွဲခမၞန် နူသၞာံ1948စဵုစိုပ်1996

November 15, 2020 ohkarlinn 0

Unicodeဒဒှ်ဝၚ်ပၠန်ဂတးမန်ခေတ်တၟိဗွဲခမၞန်(က)နူသၞာံ1948စဵုစိုပ်1968၁။အလဵုအသဳဗၟာမဟာဝါဒဳဖ-ဆ-ပ-လဥူနူတအ်လတူပွမဍဵုဍိုက်ကၠုၚ်မံၚ်ဂှ်သွက်ဂွံဒုၚ်တဝ်စၞေဟ်ဂကောံဒပ်စဵုဒၞာကောန်ဂကူမန်ပါဲဟွံဗၠးပ္ဍဲဂိတုခ္ဍဲသဳပေၚ်(သၞာံ–1948ဂိတုအဝ်ဂါတ်)ဂှ်စပ္တံဓမံက်ပတိုန်ကၠုၚ်ပေါဲဗတိုက်ရပ်လွဟ်ရ။၂။နူတမ်ဝါဒိတေံဂှ်ဂအုံဆာန်ဂကူတအ်ချဳဓရာၚ်ဗွဲမစန်ၜန်ညဳသၟဟ်ဟွံမွဲကၠုၚ်ရ။လက်ကရဴဂှ်ပံၚ်ဗစိုပ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်ဒပ်ပံၚ်ကောံမာန်ကၠုၚ်တုဲနူဂှ်မွဲကဆံၚ်ပ္ဍဲသၞာံ1954တေံနကဵုပၠတရဴပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်“ဗော်ပၠတရဴဍုၚ်မန်”စန်ပကောံတုဲဆက်လုပ်ကၠုၚ်ပေါဲဗတိုက်မာန်ရ။၃။နကဵုတမ်ဒပ်ဒမၠုက်ခရိုၚ်တအ်ချဳဓရာၚ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲခရိုၚ်မတ်မလီုကဵုခရိုၚ်သဓီုမာန်ကၠုၚ်တုဲဒပ်ဒမၠုက်ပွိုၚ်ဍုၚ်တအ်လေဝ်ဓမံက်ပတိတ်ချဳဓရာၚ်မာန်ကၠုၚ်ရ။မွဲလပါ်တေံဂှ်တံၚ်တဲချဳဓရာၚ်ကၠုၚ်ကဵုဂကောံမဟာမိတ်စတမ်KNUတအ်ရ။၄။ပ္ဍဲသၞာံ1958ဂိတုဂျူလာၚ်ဂှ်နကဵုမူအလဵုအသဳဖ-ဆ-ပ-လဥူနုတအ်ပွမသၠာဲကၠေံလွဟ်ကဵုဒဳမဝ်ကရေဇြဳဂှ်တုဲဗော်ပၠတရဴဍုၚ်မန်သၠာဲထောံဗီုပြၚ်ပေါဲဗတိုက်လုပ်အာအပ္ဍဲဗွိုၚ်သၞောဝ်ဖျေံထောံလွဟ်ရ။၅။ပ္ဍဲအခိၚ်တေံဂှ်နကဵုပေါဲဗတိုက်ရပ်လွဟ်ဟေၚ်ဖန်ဗဒှ်ကေတ်ကံကုသဵုမန်တအ်မာန်ရောၚ်ညးမပတှေ်ကေတ်လဝ်ကမ္မတဳဗဟဵုနာဲယှိုဲကျေန်ကဵုညးတာလျိုၚ်ဥက္ကဋ္ဌပွိုၚ်ဍုၚ်နာဲဓမ္မနေတအ်ပတန်ကၠုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတုဲတံၚ်တဲကဵုရဲဘဝတုပ်တအ်တုဲဆက်ရုန်ဂစာန်လုပ်ကၠုၚ်ပေါဲဗတိုက်ရ။၆။ပ္ဍဲသၞာံ1962ဂှ်ဒပ်ပၞာန်နေဝေန်တအ်သဳအဝဵုတုဲဗော်ဍုၚ်မန်တၟိမၞုံမံၚ်ကဵုသ္ဂံၚ်တြေံနူဗော်ပၠတရဴဍုၚ်မန်တအ်ညးမဆာန်ဂကူမပါလုပ်ကၠုၚ်ဂၠိုၚ်တအ်ဝွံအပ္ဍဲပေါဲဆဵုဂဗတက်ကျာသဳကၠဳၜိုဟ်လလံပ္ဍဲဍုၚ်ကုကံၚ်ဇြဳပၠန်ဂတး(တော်လှန်ရေးကောၚ်စီ)သၞာံ1963ဂှ်နကဵုညးလုပ်ဂကောံဒပ်ပံၚ်ကောံ(မ-ဒ-ည-တ)ပါလုပ်သဳကၠဳလဝ်ကီုရ။ပ္ဍဲအခိၚ်တေံဂှ်ပံက်ကၠုၚ်ခရိုၚ်မတ်မလီုကေုာံဒပ်ပၞာန်ဒမၠုက်ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂမၠိုၚ်(လှာ်ဒကှ်-ဇြပ်ဗု-မုဟ်ဍုၚ်)မာန်ကၠုၚ်ရ။၇။ပ္ဍဲကၠောံသၞာံ1965ဂှ်ညးအုပ်ကာဗော်နဲဓမ္မနေက္ဍိုက်ပ်တုဲနကဵုယၟုဗော်ဟံၚ်ပြာ်ကောန်ဂကူမန်ပါ်တိတ်အာရ။ဇကုကဵုဇကုဒးသောၚ်ကလးကၠုၚ်ကဵုလွဟ်လေဝ်နွံရ။ပ္ဍဲသၞာံ1966တေံဂှ်ဂကောံဗဗွဲဗက်ဗီုတၠအဝဵုပၞာန်(အံၚ်ကျောန်၊ဗဝ်ဏဳကေုာံအရဳ)တအ်ၜါဂကောံပါ်တိတ်ကၠုၚ်အပ္ဍဲဂတှေ်ဇြပ်ဗုတေံနွံရ။ဆဂးပ္ဍဲလက်ကရဴသၞာံ1968ဂှ်သၠဲကၠုၚ်ဒပ်လ္ပာ်ရေဝ်သၟဝ်ကျာ၊ကျာ်မြဟ်တအ်မာန်ကၠုၚ်ရ။ကၠာတဲဂှ်ကုKNUဂှ်လေဝ်ပံၚ်တောဲဒးချဳဓရာၚ်ကၠုၚ်ကီုရ။(ခ)စနူသၞာံ1969စဵုစိုပ်1988၈။ပ္ဍဲသၞာံ1970ဂိတုမေတေံဂကောံသွက်ဂွံပၠန်ဂတးကဵုအလဵုအသဳပၞာန်မမံက်ဒှ်ကၠုၚ်ဥူနုမက္ဍိုက်ပ်ဗော်ပါလဳမာန်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်၊ဗော်KNUတအ်၊ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ်ပံၚ်တောဲတုဲဒက်ပတန်ကၠုၚ်နကဵုယၟု“ပရေၚ်ညဳသၟဟ်ကဵုဗၠးၜးဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်”(တ-ည-လ)တုဲပဵုတုဲဗွဲမစိုပ်တရဴချဳဓရာၚ်မာန်ကၠုၚ်ရ။၉။ပ္ဍဲသၞာံ1971ဂှ်ဂကောံပါ်တိတ်ဗော်ဟံၚ်ပြာ်ကောန်ဂကူမန်(နာဲမန်ဍာံ–နာဲကျဝ်အုၚ်)တအ်ကလေၚ်ပံၚ်ကၠုၚ်ကဵုဗော်ပၠန်တုဲနကဵုခရိုၚ်လၟိဟ်၂ကေုာံတံဒပ်ဗညာဓရာံဒက်ပတန်တုဲကဵုချဳဓရာၚ်ကၠုၚ်ရ။၁၀။ပ္ဍဲသၞာံ၁၉၇၁ဂိတုအဝ်ဂါတ်ဂှ်ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်သဘၚ်သဳကၠဳက္ဍိုက်က္ဍိုပ်ဗဟဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိအလန်ပထမမာန်ကၠုၚ်တုဲဒက်ပတန်သီုကဵု“ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးကောန်ဂကူမန်”မာန်တိုန်ကၠုၚ်ရ။ညးအုပ်ကာဂကောံက္ဍိုက်ပ်ပၞာန်ဗဟဵုဂှ်နာဲပါန်သာရ။မွဲလ္ပာ်တေံဂှ်နာဲမိုၚ်တေန်ညးမဒှ်ကေၚ်ကာအပ္ဍဲ(P-A)ဥက္ကဋ္ဌဇၞော်နာဲယှိုဲကျေန်ဂှ်ကၠတ်ပတိတ်ဏာလွဟ်ပါ်တိတ်ဖျေံကၠုၚ်သ္ဇိုၚ်လ္ပာ်ချံၚ်ချဳဂတှေ်ပယျဵုခရိုၚ်ဗိက်တေံလေဝ်နွံရ။၁၁။ပ္ဍဲသၞာံ1973နာဲကျဝ်အိၚ်က္ဍိုက်ပ်ဒပ်ကလေၚ်စဴဍုၚ်မန်နူဒေသရေဝ်ဂှ်ကလေၚ်ပံၚ်ကၠုၚ်ကဵုဗော်တုဲနကဵုတံဒပ်လၟိဟ်၃ပံက်ဗတိုန်ကဵုချဳဓရာၚ်ကၠုၚ်ရ။မွဲအဆက်ဂှ်နာဲကျဝ်အုၚ်နူတံဒပ်ဗညာဓရာံတအ်ပါ်တိတ်အာလပါ်ဇြပ်ဗုတေံတုဲလ္ၚဵုဖျေံလွဟ်ကဵုသၞနွံရ။နဒဒှ်ညးအုပ်ကာဂကောံက္ဍိုက်ပ်ပၞာန်ဗဟဵုဂှ်ကဵုလဝ်တာလျိုၚ်ကဵုကုနာဲနလ္လာ(ဗၠးနူထံၚ်တုဲညးမကလေၚ်စိုပ်ကၠုၚ်ပၠန်ဂတး၊ကမ္မတဳဗဟဵုဗော်ပၠတရဴဍုၚ်မန်)ရ။၁၂။ပ္ဍဲသၞာံ1974ဂှ်အလဵုအသဳပၞာန်မ-ဆ-လတအ်ဓမံက်ပတိတ်တွဵုရးမန်ဆယၟုသၟးဂှ်ရ။ကၠောန်သ္ပသ္ဘၚ်သဳကၠဳက္ဍိုက်ပ်ဗဟဵုအလန်တတိယ(သၞာံ1975)နာဲနလ္လာမဒးဒုၚ်ရုဲစှ်နဒဒှ်ညးအုပ်ကာနာနာ(ကမ္မတဳဗဟဵုတြေံ၊ဗော်ပၠတရဴဍုၚ်မန်)တုဲဒုၚ်ဒဝ်ကၠုၚ်ပၞာန်ထ္ပက်ထပိုတ်ပန်ထပိုတ်(ဖြတ်၄ဖြတ်)တအ်ရ။နဒဒှ်ညးအုပ်ကာဂကောံက္ဍိုက်ပ်ဗဟဵုဂှ်ရုဲစှ်ကဵုတာလျိုၚ်ကုနာဲထဝ်မန်ရ။၁၃။ပ္ဍဲသၞာံ1976–77တအ်ဂှ်နာဲလေန်ထောန်၊နာဲယှိုၚ်နူကဵုတံဒပ်ခရိုၚ်တအ်လေဝ်ကီုနာဲကျဝ်အိၚ်က္ဍိုက်ပ်တံဒပ်လၟိဟ်၃ဂအုံဗွဲမဂၠိုၚ်တအ်လေဝ်ကီုပါ်တိတ်လ္ပာ်ဒေသရေဝ်တုဲညံၚ်ဂွံဂွံတိဍာ်တၞဟ်ခြာအာတ်မိက်ချဳဓရာၚ်ကၠုၚ်ရ။တုဲပၠန်နာဲပါန်သာညးမဒှ်ကမ္မတဳဗဟဵုဒးဒုၚ်ကေတ်အရေဝ်နကဵုဒုဟ်ဖံက်ပကဝ်စေဝ်ပၞောန်ဗော်ဂှ်အာပံၚ်ထောံကဵုဂကောံပါ်တိတ်နူဗော်တံပၠန်ရ။ဒၟာနူဒှ်ကၠုၚ်သာ်ဏအ်ဂှ်ရရုပ်သဳထောံဒပ်ဖအိုတ်(သီုဒပ်လွဟ်ဇၞော်)ကလေၚ်ပကောံပံက်ပတန်ကဵုချဳဓရာၚ်နဒဒှ်တံဒပ်ဒမၠုက်ဂေတ်ဂေၚ်ခရိုၚ်မွဲတံဒပ်ကဵုဒပ်ဒမၠုက်ပွိုၚ်ဍုၚ်တုဲဗော်ညံၚ်ဂွံဒတူလိုၚ်တန်တဴမာန်ဒးဂစာန်ကၠုၚ်ရ။လတူရဲပါ်တိတ်တအ်ဂှ်နကဵုလွဟ်ဒးကေတ်ကၠုၚ်အရေဝ်ရ။(ဂ)စနူသၞာံ1981စဵုစိုပ်1990၁၄။ပ္ဍဲသဘၚ်သဳကၠဳဗော်အလန်ပထမ(သၞာံ1980)ဂှ်ဆန္ဒဟွံတုပ်သၟဟ်ညးသ္ကအ်တုဲပ္ဍဲ1981ဂှ်ဗော်ထကးကၠုၚ်ၜါလွးရ။ညးအုပ်ကာနာနာနာဲနလ္လာဆက်က္ဍိုက်ပ်ပၠအာတရဴဗော်တုဲဗော်ဍုၚ်မန်တၟိနာဲနလ္လာက္ဍိုက်ပ်ကဵုနာဲယှိုဲကျေန်က္ဍိုက်ပ်သာ်ဝွံဒှ်ကၠုၚ်ရ။ပဋိပက္ခရပ်လွဟ်ဇကုကဵုဇကုလေဝ်ဗွဲမအောန်စိုတ်ဒှ်ကၠုၚ်ရ။၁၅။ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိနာဲနလ္လာက္ဍိုက်ပ်ဂှ်ပါလုပ်ချဳဓရာၚ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဒပ်ပံၚ်ကောံ(မ-ဒ-တ)ရ။ပ္ဍဲ1982ဒပ်နာဲထဝ်ဂွဳ(ယှိုဲထုက်)ပါ်တိတ်အာနူတံဒပ်ဗညာဓရာံကၠာတေံဂှ်ကလေၚ်ပံၚ်ကၠုၚ်ကဵုဗော်ပၠန်ဂှ်ရကလေၚ်ဒက်ပတန်ကၠုၚ်တံဒပ်ဗညာဓရာံကဵုတံဒပ်ဒမၠုက်ခရိုၚ်မတ်မလီုတအ်ရ။၁၆။ပ္ဍဲသၞာံ1987ကြပ်အိုတ်မွဲကရောံကဵုဒပ်ပံၚ်ကောံ(မ-ဒ-တ)ဗိုၚ်ပညဳကဵုလဝ်ဂှ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိၜါလွးကလေၚ်ပံၚ်ဂွံညးသ္ကအ်ရ။သဘၚ်သဳကၠဳဗော်သၞာံ1988ဂှ်ကလေၚ်ဖျေံစွံသ္ပထောံအလန်ပထမတုဲရုဲစှ်ကဵုပၠကၠုၚ်တရဴကုနာဲယှိုဲကျေန်(ဥက္ကဋ္ဌ)၊နာဲနလ္လာ(ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ)၊နာဲထေန်(ညးအုပ်ကာနာနာ)၊နာဲရဿ(ဖက်ဆောညးအုပ်ကာနာနာ)၊နာဲထဝ်မန်(ညးအုပ်ကာဂကောံက္ဍိုက်ပ်ပၞာန်)ရ။၁၇။ပ္ဍဲသၞာံ1988ဂိတုဂျူလာၚ်ဂှ်ဒှ်ပဋိပက္ခရပ်လွဟ်ကဵုKNUဂတှေ်ဒေသကျာ်ပိတေံတုဲပေါဲဗတိုက်လအ်ပွိုၚ်(၂၇)တ္ၚဲရ။ပြးခၞာန်အာသီုဒေသလ္ၚဵုတအ်ရ။နူကဵုဒပ်ပံၚ်ကောံ(မ-ဒ-တ)တအ်လေဝ်ကီုနူမိဿဟာဲတၞဟ်တအ်လေဝ်ကီုဗိုၚ်ပညဳကဵုဂှ်ရဒေါံကၠုၚ်ပန်ပှော်ရ။လတူပြဿနာဒေသတိဍာ်ဂှ်နကဵုမူကွာန်ဇကုဇကုအုပ်ဓုပ်သာ်ဝွံသောၚ်ကလးပညဳဂွံယာယဳရ။၁၈။ပ္ဍဲသၞာံ1998ဂှ်ဒးဆုတ်တိတ်ထောံနူဗဒိုပ်ဗဟဵုဒေသကျာ်ပိတေံရ။မွဲလပါ်ဂှ်ဒပ်(MDA)နူခရိုၚ်ဗိက်တေံကၠုၚ်ပံၚ်ကောံကဵုဗော်ရ။လက္ကရဴအကာဲအရာတေံဂှ်ကဵုတောဲဗဂပ်စုတ်ပ္ဍဲတံဒပ်ဒမၠုက်ခရိုၚ်ခရိုၚ်မတ်မလီု၊ခရိုၚ်ထဝါဲ၊ခရိုၚ်သဓီု၊ခရိုၚ်ဗိက်တုဲပါ်ပရးချဳဓရာၚ်ကၠုၚ်ရ။(ဃ)စနူသၞာံ1991စဵုစိုပ်1996၁၉။ပ္ဍဲသၞာံ1992ဂိတုဒဳဇြေန်ဗာကၠောန်သ္ပကၠုၚ်သဘၚ်သဳကၠဳဗော်အလန်ဒုတိယရ။စနူသၞာံ1993ဂိတုဒဳဇြေန်ဗာဂှ်သွက်ဂွံဒေါံပန်ပှော်ဆဵုဂဗသဳကၠဳကဵုအလဵုအသဳပၞာန်(န-ဝ-တ)အလန်ပထမပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဂအုပ်ပၞာန်ရးအဂၞဴဍုၚ်မတ်မလီုတေံရ။၂၀။ပ္ဍဲသၞာံ1995ဂိတုဂျောန်29ဂှ်ဆဵုဂဗသဳကၠဳကၠုၚ်မရနုက်ကဵုပန်ဝါတုဲစပတမ်ကွာ်ကၠုၚ်လတူဂၠံၚ်ဒေါံပန်ပှော်ဓဝ်ၜိုဟ်လလံရ။လတူပရေၚ်ဂှ်သ္ပကၠုၚ်ဒတန်ပ္ဍဲသဘၚ်သဳကၠဳဗော်အလန်တတိယသၞာံ1996တေံတုဲဆက်ချဳဓရာၚ်ကၠုၚ်ရ။ပ္ဍဲသဘၚ်သဳကၠဳဂှ်ရုဲစှ်ပတိုန်ဂကောံကမ္မတဳရေၚ်တၠုၚ်ကေၚ်ကာဗဟဵုဥက္ကဋ္ဌ–နာဲယှိုဲကျေန်၊ဒုဥက္ကဋ္ဌ–နာဲထေန်၊ညးအုပ်နာနာကာဗဟဵု–နာဲရဿ၊ဖက်ဆောညးအုပ်ကာနာနာဗဟဵု–နာဲဟံသာ၊ဂကောံကမ္မတဳရေၚ်တၠုၚ်ကေၚ်ကာဗဟဵုနာဲဆာန်တိ၊ညးအုပ်ကာကမ္မတဳပၞာန်နာဲထဝ်မန်၊ဖက်ဆောညးအုပ်ကာကမ္မတဳပၞာန်–နာဲအံၚ်နာၚ်တအ်ရ။ပ္ဍဲသၞာံဂှ်ရဒှ်ကၠုၚ်ကေန်ဂကောံ(UNPO)ဂကောံသ္ပစၞးကဵုဂကူဟွံမွဲကဵုဍုၚ်ရ။၂၁။လတူပဝ်လသဳဒေါအ်ပန်ပှော်ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဂှ်တံဒပ်လၟိဟ်၄ခရိုၚ်ဗိက်တေံဒုၚ်တဲဟွံမာန်တုဲနာဲဆာန်ဍုၚ်ကေုာံနာဲအံၚ်က္ဍိုက်ပ်ပါ်တိတ်အာရ။ဒှ်ဗတိုက်ကဵုဒပ်အလဵုအသဳပၞာန်တုဲခြာဟွံလအ်ဖျေံထောံလွဟ်အိုတ်ရ။ […]

အတိတ်၏အရိပ် မွန်တို့ရဲ့တော်လှန်ရေးခေါင်ဆောင်နိုင်ရွှေကျင် အကြောင်းသိကောင်းစရာ

November 15, 2020 ohkarlinn 0

အတိတ်၏အရိပ်တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်—————————————‘မနက်မိုလင်းလာရင်မျက်နှာသစ်စရာခေါင်းကျန်သေးလားလို့အရင်စမ်းကြည့်ရတယ်၊ရှိသေးတယ်ဆိုရင်ခေါငငးမပြတ်သေးဘူး။အသက်ရှင်လျက်ရှိနေသေးတယ်ဆိုတာသေချာပြီ’ဟုတော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်နိုင်ရွှေကျင်ကပြောဖူးကြောင်းနိုင်မြင့်သန်းကပြောပြသည်။နိုင်မြင့်သန်းသည်၂၀၀၃ခုနှစ်မတ်လ၇ရက်နေ့တွင်ကွယ်လွန်သွားပြီးဖြစ်သည့်မွန်ပြည်သစ်ပါတီNMSPဥက္ကဌဟောင်းနိုင်ရွှေကျင်ထံ၌၄နှစ်တာကိုယ်ရေးအရာရှိအဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသူဖြစ်သည်။အထက်ပါစကားရပ်အားနိုင်ရွှေကျင်ပြောကြားနေချိန်သည်၁၉၅၈ခုနှစ်ခန့်ကဖြစ်ကာမွန်ပြည်သူ့တပ်ဦးမှာဖဆပလအစိုးရနှင့်’လက်နက်နှင့်ဒီမိုကရေစီ’လဲလှယ်ခဲ့ပြီးနောက်နိုင်ရွှေကျင်တောတွင်း၌ကျန်ခဲ့၍မွန်ပြည်သစ်ပါတီစတင်တည်ထောင်ခဲ့ချိန်လည်းဖြစ်သည်။သို့သော်လည်းထိုစဉ်ကတောတွင်း၌ကျန်ခဲ့သူများမှာနိုင်ငံရေးအမြင်ရှိသည့်လက်နက်ကိုင်များမဟုတ်ဘဲနယ်မြေအလိုက်ကြီးစိုးထားသည့်လက်နက်ကိုင်များမဟုတ်ဘဲနယ်မြေအလိုက်ကြီးစိုးထားသည့်လက်နက်ကိုင်ဓားပြများသာဖြစ်၍နိုင်ရွှေကျင်သည်ထိုသူများထံ၌ခိုလှုံရင်းနောင်တချိန်တွင်မွန်ပြည်သစ်ပါတီဟုအမည်တွင်မည့်တော်လှန်ရေးအင်အားစုတခုအားထပ်မံတည်ထောင်နိုင်အောင်ကြိုးစားနေခြင်းဖြစ်သည်။ထိုဓားပြများသည်နိုင်ငံရေးအသိအမြင်ရှိသူများမဟုတ်ဘဲကျွဲဆွဲ၊နွားဆွဲ၊ဓားပြတိုက်ခြင်းများသာပြုလုပ်ပြီးစရိုက်ကြမ်းသူများဖြစ်ကာထိုသူများထံ၌ခိုလှုံနေရင်းနံနက်အိပ်ရာထတိုင်းနိုင်ရွှေကျင်က၎င်းအသက်ရှင်လျက်ရှိနေသေးကြောင်းဆန်းစစ်ဟန်အားနိုင်မြင့်သန်းကပြန်လည်ပြောပြခြင်းဖြစ်သည်။၁၉၅၈ခုနှစ်ဇူလိုင်လ၁၉ရက်တွင်မွန်ပြည်သူ့တပ်ဦးမှနိုင်အောင်ထွန်းဦးဆောင်၍ဖဆပလအစိုးရထံသို့လက်နက်နှင့်ဒီမိုကရေစီလဲလှယ်ခဲ့ပြီးတရက်အကြာ၁၉၅၈ခုနှစ်ဇူလိုင်လ၂၀ရက်နေ့တွင်နိုင်ရွှေကျင်ကမွန်ပြည်သစ်ပါတီအားစတင်ထူထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။’လူတစ်ယောက်အလံတလက်ဖြင့်’မွန်ပြည်သစ်ပါတီအားနိုင်ရွှေကျင်စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟုပြောစမှတ်ပြုကြပြီးအမှန်တကယ်ပင်လက်ရှိမွန်ပြည်သစ်ပါတီအသုံးပြုနေသည့်ဟင်္သာပျံအလံနှင့်မွန်အမျိုးသားအလံတင်သီချင်းအားနိုင်ရွှေကျင်ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးရေးစပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။တကြိမ်၌မွန်ပြည်သစ်ပါတီစည်းရုံးရေးမှူးများဖြစ်သည့်နိုင်သင်းမွန်နှင့်နိုင်ကျော်စိန်တို့ဦးဆောင်သည့်အဖွဲ့တို့ရေးမြို့နယ်၌စည်းရုံးရေးဆင်းခဲ့စဉ်၌တဲတတဲပေါ်မှယောင်္ကျား၊မိန်၊ကလေးများအလန့်တကြားထွက်ပြေးကြသည်ကိုမြင်ရသဖြင့်နိုင်သင်းမွန်ကမပြေးရန်တားသည်။’ဦးတို့အဒေါ်တို့ညီမတို့မပြေးကြနဲ့ကျနော်တို့ကမွန်တွေပါပဲ’ဟုနိုင်သင်းမွန်ကအော်ဟစ်ပြောဆိုခဲ့သော်လည်းတဖက်မှ’မွန်မို့လို့ပြေးရတာပေါ့’ဟုပြန်လည်အော်ဟစ်ရင်းထွက်ပြေးသွားကြောင်းမွန်ပြည်သစ်ပါတီဥက္ကဌဟောင်းနိုင်ရွှေကျင်ကိုယ်တိုင်ရေးသားခဲ့သည့်၎င်း၏တောတွင်းတော်လှန်ရေးအတ္တုပ္ပတ္တိစာအုပ်ဖြစ်သည့်’အတိတ်၏အရိပ်’စာအုပ်၌မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့သည်။’ကျနော်တို့ကသူ့ကို(နိုင်ရွှေကျင်)ဖီဒယ်ကပ်ထရို(ကျူးဘားခေါင်းဆောင်)နဲ့နှိုင်းလေ့ရှိတယ်၊ကပ်ထရိုကတော့တော်လှန်ရေးအောင်ပွဲရသွားပေမယ့်သူကတော့အောင်ပွဲမရခဲ့ဘူးပေါ့’ဟုမွန်ပြည်သစ်ပါတီအဖွဲ့ဝင်ဟောင်းမင်းကျော်ခိုင်ဝင်းပြောသည်။ထို့အပြင်နိုင်ရွှေကျင်သည်တိုင်းရင်းသားတပ်ပေါင်းစုဖြင့်သာတော်လှန်ရေး၏အဆုံးအစွန်အောင်မြင်မှုကိုရရှိနိုင်မည်ဟုယုံကြည်ထားပြီးတပ်ပေါင်းစုအရေးကိုအားသွန်ခွန်စိုက်ကြိုပမ်းနေခြင်းအားထိုစဉ်ကဘဝင်မကျမိကြောင်း၊မိမိအားကိုတောင့်တင်းခိုင်မာအောင်လုပ်ဆောင်ရမည့်အစားတပ်ပေါင်းစုအရေးကိုရှေ့တန်းတင်နေသူဖြင့်ဥက္ကဌကြီးကိုဝေဖန်ခဲ့ဖူးကြောင်းလည်း၎င်းကဆက်ပြောပြသည်။ဥက္ကဌကြီနိုင်ရွှေကျင်သည်မွန်ပြည်သစ်ပါတီကိုစတင်တည်ထောင်ခဲ့စဉ်၌ကရင်အမျိုးသားအစည်းရုံးKNU၏အကူအညီများစွာရယူခဲ့ကြောင်း၎င်းကိုယ်တိုင်အတ္တုပ္ပတ္တိစာအုပ်ဖြစ်သည့်’အတိတ်၏အရိပ်’စာအုပ်တွင်စနစ်တကျမှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့ပြီးလက်ရှိKNUဥက္ကဌမူတူးဆေးဖိုးမှာထိုစဉ်ကဗိုလ်မှူးအဆင့်ရှိနေပြီးဖြစ်ကြောင်းရေးသားဖော်ပြထားသည်။အထူးသဖြင့်မွန်၊ကရင်လူမျိုးများဖြစ်သည့်ဘားအံ၊ကျုံဒိုး၊ကျက္မရော၊သံဖြူဇရပ်၊ဘုရားသုံးဆူ၊ရေးစသည့်ဒေသများအားထိုစဉ်KNUကကြီးစိုးထားပြီးKNU၏တပ်မဟာ(၆)၊တပ်မဟာ(၇)နှင့်တပ်မဟာ၄)တို့များစွာအကူအညီပေးခဲ့ကြောင်းလည်း၎င်းကမှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ထို့သို့ခက်ခဲသည့်အခြေအနေ၊နိုင်ငံရေးများအားဖမ်းဆီးထောင်သွင်းအကျဉ်းချသည့်ဖိနှိပ်သောအစိုးရစနစ်တရပ်အောက်တွင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တရပ်အားအကောင်အထည်ပေါ်အောင်ဖော်နိုင်ခဲ့သည့်နိုင်ရွှေကျင်ကိုမွန်နိုင်ငံရေးသမားများသာမကတိုင်းရင်းသားတော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်များကပင်လေးစားခဲ့ကြသည်။တတိယအကြိမ်ပင်လုံညီလာခံမတိုင်ခင်၌တနိုင်ငံလုံးအပစ်အခတ်ရပ်ဆဲရေးစာချုပ်အားလက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်ရန်ကြိုးစားနေသည်ဟုမွန်ပြည်သစ်ပါတီထိပ်တန်းတာဝန်ရှိသူများကထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ပြီးနောက်တွင်ကွယ်လွန်သွားပြီးဖြစ်သည့်နိုင်ရွှေကျင်၏နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာလမ်းပြမြေပုံ(၄)ရပ်အားပြန်၍အမှတ်ရမိကြောင်းနိုင်မြင့်သန်းကသုံးသပ်သည်။’မွန်လူမျိုးမရှိတော့ဘူးဆိုတဲ့ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်ဦးသန့်ရဲ့အပြောကိုထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာကုလသံအမတ်မွန်လူမျိုးအာနန်ပန်ညာရာချွန်ကမွန်လူမျိုးရှိသေးတယ်ဆိုပြီးထပြောခဲ့တယ်၊မွန်လူမျိုးမပျောက်သေးဘူး၊လူမျိုးသာရှိပြီးမွန်ပြည်နယ်ဆိုတာမရှိခဲ့သေးတဲ့အပေါ်ပထမအဆင့်မွန်ပြည်နယ်ဆိုတာပေါ်လာခဲ့ပြီးပြီ၊နောက်တော့မွန်နိုင်ငံရေးအတွက်ထမ်းရွက်မယ့်မွန်တော်လှန်ရေးကိုငါစခဲ့ပြီးပြီ၊အခွင့်အာဏာနဲ့ပြည့်ဝတဲ့ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့မွန်ပြည်နယ်ဖြစ်လာဖို့မင်းတို့ဆက်ပြီးကြိုးစားကြ’ဟုမွန်ပြည်သစ်ပါတီဥက္ကဌကြီးနိုင်ရွှေကျင်ကပြောကြားခဲ့ဖူးကြောင်းနိုင်မြင့်သန်းကဆိုသည်။၎င်းမကွယ်လွန်မီအချိန်အထိထိုနိုင်ငံရေးလမ်းပြမြေပုံ(၄)ချက်အနက်(၃)ချက်ကို၎င်းလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ကြောင်းနှင့်နိုင်ရွှေကျင်သည်လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကိုဆင်နွှဲနေသော်လည်းနိုင်ငံရေးအားတွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုစကားဝိုင်းမှာသာဖြေရှင်းနိုင်မည်ဟုအပြည့်အဝယုံကြည်ထားသူဖြစ်ကြောင်းလည်း၎င်းကဆက်ပြောသည်။လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးလောကထဲသို့ဝင်ရောက်လာခဲ့သော်လည်းနိုင်ရွှေကျင်သည်ရန်ကုန်သက္ကသိုလ်တွင်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်ခေတ်ပညာတတ်လူငယ်တဦးဖြစ်ကာသန့်သန့်ပြန့်ပြန့်ဝတ်စားဆင်ယင်၍တောတွင်း၌ပင်လျှင်ဆံပင်ဘိုကေ(ထိုစဉ်အခေါ်)အားလည်းအမြဲတမ်းဖိတ်ဖိတ်လက်နေအောင်ခေါင်းလိမ်းဆီလိမ်းကျံထားတတ်သည်။သို့သော်ဓားပြများကမူနိုင်ရွှေကျင်အားနောင်အခါတွင်မွန်ပြည်သစ်ပါတီ၏ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်တဦးဖြစ်လာမည်ဟုထင်မှတ်ထားပုံမရဘဲ’အဘိုးကြီး”အမောက်ဘိုကေချော’ဟူသည့်နာမ်းစားတို့ဖြင့်မလေးမစားပင်ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲခဲ့ကြောင်းနိုင်မြင့်သန်းကပြန်ပြောင်းပြောပြသည်။ထိုသို့ဘိုကေအားအသလွန်သဖြင့်အမေရိကန်ရှိကာတာစင်တာ၌သမ္မတဟောင်းဂျင်မီကာတာနှင့်သွားရောက်တွေ့ဆုံရန်အတွက်ထိုင်းနိုင်ငံဘန်ကောက်မြို့၌လေယာဉ်စီးရန်နောက်ကျဖူးကြောင်းနိုင်မြင့်သန်းကဟာသနှော၍ပြောပြသည်။ဆံပင်ဖြီးနေတဲ့ဥက္ကဌကြီးကိုကျနော်ကလှမ်းပြီးပြောတယ်၊ဥက္ကဌဘန်ကောက်ကကားကြပ်းတယ်၊စောစောကြိုထွက်ရအောင်ပြောတော့၊သူကဆံပင်ဖြီးလို့မပြီးသေးဘူး။ကံဆိုးချင်တော့တကယ်ပဲကားကြပ်ပြီးလေဆိပ်ကိုအရောက်ကျသွားတယ်၊အဲဒီနေ့ကလေယာဉ်နောက်ကျသွားတယ်၊ကျနော်ကအခွင့်သင့်တိုင်းဥက္ကဌကြီးဘိုကေအဖြီးကောင်းလို့လေယာဉ်နောက်ကျသွားတယ်လို့နောက်ရင်သူအမြဲစိတ်ဆိုးတယ်’ဟုနိုင်မြင့်သန်းကပြောသည်။လူတယောက်အလံတလက်နှင့်တော်လှန်ရေးပါတီတရပ်အားမနက်ဖြန်၌မျက်နှာသစ်ရန်နေ့တိုင်းခေါင်းကိုစမ်းရင်းစမ်းရင်းနှင့်ထိုအခြေမှတစတစပင်မွန်ပြည်သစ်ပါတီဟူ၍တော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင်အင်အားစုတရပ်အဖြစ်ပေါ်ပေါက်လာစေရန်နိုင်ရွှေကျင်တဖြည်းဖြည်းပုံသွင်းထုဆစ်ခဲ့ရပေသည်။ဥက္ကဌကြီးနိုင်ရွှေကျင်မွန်ပြည်သစ်ပါတီအားထူထောင်ခဲ့သည့်၁၉၅၈မှ၁၉၆၂အထိဝန်းကျင်ကာလများကို’တော်လှန်ရေးသွေးသစ်လောင်းချိန်’ဟုလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်များကတင်စားခေါ်ဝေါ်ကြပြီးအခြားတိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များလည်းတောတွင်းသို့အလျှိုလျှိုရောက်လာကြသည့်အချိန်လည်းဖြစ်သည်။၁၉၈၈မြန်မာနိုင်ငံလူထုအုံကြွမှုကြီးပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက်၌မာနယ်ပလော၌တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏အခြေစိုက်ရုံးများအပြင်တောခိုလာကြသည့်ကျောင်းသားများဖြင့်စည်းကားနေခဲ့ပြီး’ဖက်ဒရယ်လက်မခံတဲ့လူတွေကိုထမင်းမကျွေးနဲ့’ဟုထိုစဉ်ကKNUဥက္ကဌဖြစ်သူဗိုလ်မြကဟာသနှော၍အရွှန်းဖောက်ခဲ့ဖူးကြောင်းနိုင်းမြင့်သန်းကပြောပြသည်။နိုင်ရွှေကျင်သည်၎င်း၏ဦးဆောင်နိုင်စွမ်း၊၎င်း၏နိုင်ငံရေးအတွေးအခေါ်အားကောင်းမှုတို့ကြောင့်မွန်ပြည်သစ်ပါတီအားကိုယ်စားပြု၍အမျိုးသားဒီမိုကရေစီညီညွတ်ရေးတပ်ပေါင်းစု(မဒညတ)နှင့်ဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု(DAB)တို့တွင်ခေါင်းဆောင်အဖြစ်တာဝန်ပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။၎င်းနှင့်မာနယ်ပလောသို့သွားလျှင်နိုင်ရွှေကျင်သည်စာဖတ်အားကောင်းသူကြီး၊တကိုယ်ရေးကျမ္မာရေးအတွက်ဂရုစိုက်တတ်သည့်ဥက္ကဌကြီးနိုင်ရွှေကျင်အတွက်အိတ်ကြီးအိတ်ငယ်အသွယ်သွယ်မဖြစ်မနေသယ်သွားရသည့်အရာများထဲတွင်စာအုပ်တအိတ်နှင့်ဆေးအိတ်တအိတ်အမြဲတမ်းပါဝင်ကြောင်းနိုင်မြင့်သန်းကပြောသည်။’ဆေးအိတ်ကတအိတ်၊စာအုပ်ကတအိတ်အမြဲပါတယ်၊ဥက္ကဌကြီးသုံးတဲ့တိုင်းရင်းဆေးတမျိုးရှိတယ်၊ဘိစပ်ရွက်နဲ့ဖော်ထားတာအဲဒါကိုနေ့တိုင်းစားတယ်၊နောက်တခုကမျောက်ညိုချေးခါးသက်သက်ကိုကြက်သွန်ဖြူ၊ငရုပ်ကောင်းနဲ့ဆီသတ်ပြီးအဲဒါကိုပုလင်းလိုက်ထည့်ထားတယ်၊ပေါင်မုန့်မီးကင်းနဲ့သုတ်ပြီးဥက္ကဌကြီးကစားတယ်’ဟုလည်း၎င်းကပြန်ပြောင်းပြောပြသည်။အခက်အခဲအမျိုးမျိုးကြားမှကြိုးစားတည်ဆောက်ခဲ့သောမွန်ပြည်သစ်ပါတီကား၁၉၈၁ခုနှစ်ဧပြီလ၁၇ရက်နေ့တွင်ကံဆိုးမိုးမှောင်ကျခဲ့သည်။နိုင်ငံရေးအယူအဆရေးရာအပိုင်းနှင့်ဆိုဗီယက်(ရုရှား)ကိုထောက်ခံသည့်အင်အားစုတို့ပါတီအတွင်းပြင်းထန်လာပြီးပါတီနှစ်ခြမ်းကွဲကာနိုင်ရွှေကျင်၊နိုင်ပန်သာနှင့်နိုင်ရော့စဦးဆောင်သောမွန်ပြည်သစ်ပါတီအဖွဲ့နှင့်နိုင်နန်လာ၊နိုင်တလမွန်တို့ဦးဆောင်သောအဖွဲ့ဟူ၍ဖြစ်လာခဲ့သည်။ထို့ပြင်၁၉၅၈ခုနှစ်ကမွန်ပြည်သူ့တပ်ဦးလက်နက်နှင့်ဒီမိုကရေစီလဲလှယ်သွားခဲ့စဉ်၎င်းတို့၏ထိန်းချုပ်ဒေသများကိုKNUကဝင်ရောက်နေရာယူလာပြီး၎င်းအားမကျေနပ်သည့်အင်အားစုနှင့်မွန်ကရင်မဟာမိတ်ဖြစ်သည်ဟုလက်ခံသည့်အင်အားစုအဖြစ်လည်းအဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ထိုစဉ်ကကွဲနေခဲ့သည်။ထို့နောက်၁၉၈၇ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလတွင်ပြန်လည်ပေါင်းစည်းခဲ့ကြသည်။မွန်နိုင်ငံရေးခါးဆက်မပြတ်စေရန်အတွက်နိုင်ရွှေကျင်ကရည်မျှော်၍တည်ထောင်ခဲ့သည့်မွန်ပြည်သစ်ပါတီသည်လည်းမြန်မာနိုင်ငံ၏အခင်းအကျင်းသစ်ထဲသို့တကျော့ထပ်မံဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။မွန်စကားပြောသည့်မွန်လူမျိုးများ၊မွန်စာသတ်မြောက်သည့်မွန်လူမျိုးများတဖြည်းဖြည်းလုံးပါးပါးလာနေသည့်အပေါ်၊ရေရှည်၌လူမျိုးကွယ်ပျောက်မည်ဟုစိုးရိမ်မှုရှိနေသည့်အပေါ်နိုင်ရွှေကျင်က၎င်း၏တဘောင်ကိုအောက်ပါအတိုင်းစပ်ဆိုခဲ့ဖူးပါသည်။’ဥကြဥကြဒေါင်းဇာတာ၊ပေါက်သောအခါ၊ရွှေဟင်္သာဖြစ်ဘိ၊သတိထားကြလေ’ဟူမိန့်ဆိုခဲ့သည်။ထိုတဘောင်၏အနက်ကားမွန်လူမျိုးများမြန်မာစာ၊မြန်မာစကားအားသုံးစွဲနေကြသော်လည်းတချိန်ချိန်၌အခွင့်အာဏာနှင့်ပြည့်ဝသည့်မွန်ပြည်နယ်ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ပါက၎င်းတို့သည်မွန်လူမျိုးအဖြစ်ပြန်လည်ခံယူရန်ဝန်လေးကြမည်မဟုတ်ဟုအနက်ရကြောင်းနိုင်ရွှေကျင်ကမွန်နိုင်ငံရေးအနာဂတ်ကိုဤတဘောင်ဖြင့်နိမိတ်ဖတ်ခဲ့လေသည်။ဟင်္သာနီမွန်မြေ […]

ဝင် ကျာ်ဣသိယဵု ကျာ်မန်ပိုဲ

November 15, 2020 ohkarlinn 0

Unicodeကျာ်သိယဵု(ဝါ)ကျာ်ဣသိယဵု(အၚ်္ဂလိက်:KyaiktiyoPagoda,(မြန်မာ:ဆံတော်ရှင်ကျိုက်ထီးရိုးစေတီတော်မြတ်)ဝွံဒှ်ကျာ်မၞိဟ်မတီဂၠိုင်တုဲဒှ်ဒၞာဲညးလ္ၚောဝ်ကျာ်တအ်မကၠုင်ဗဵုလ္ၚောဝ်ဂၠိုင်မနွံပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ်၊တွဵုရးဍုင်မန်ရ။ကျာ်စေတဳသွတ်မနွံသမၠုင်(7.3မဳတာs(24ft))ဂှ်ဒက်လဝ်လတူတၟအ်ကလောအ်တုဲတၟအ်ကလောအ်ဂှ်ညးကြောပ်လဝ်နကဵုထဝ်ခတှ်ေရ။အတိုင်ဝင်ကျာ်မ္ဂးကျာ်သိယဵုဝွံညးသၠိုင်စုတ်လဝ်ဓါတ်သော်ကျာ်တြဲ။တၟအ်ခဍုန်ဒၟံင်ဂှ်ဒစဵုဒစးဒြဟတ်ဇရောတ်တုဲဟွံဒတုံစှ်ေခက်ယဵုဒၟံင်လတူတၟအ်ဇမၞော်မွဲရ။တၟအ်မဒက်လဝ်ကျာ်စေတဳဂှ်နွံလတူဒဵုကျာ်သိယဵုရ။ပ္ဍဲကဵုဝင်ကျာ်ဂှ်ညးဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်သၟိင်အိန်ဂၠာဲကေတ်နင်တၟအ်မတုပ်ကဵုက္ဍိုပ်ရသိတုဲကၠုင်ဖ္ဍုန်စုတ်လဝ်တုဲနကဵုဣဓိအနုဘဴကျာ်ဂှ်ပကဵုညံင်တၟအ်ဂှ်ဟွံဂွံဒတုံစှ်ေဗင်ရ။ကျာ်သိယဵုဝွံပၞောဝ်ကဵုကျာ်ပ္ဍဲကဵုရးနိဂီုပံင်ကောံဗၟာမ္ဂးဒှ်ကျာ်မၞိဟ်မကၠုင်ဗဵုလ္ၚောဝ်ဂၠိုင်အိုတ်မရနုက်ကဵုပိကြဴနူကျာ်လ္ဂုင်ကဵုကျာ်မဟာမျာတ်မုနိ။ပ္ဍဲဒၞာဲတၟအ်ကလောအ်ဇၞော်မခ္ဍုန်ဒၟံင်ဂှ်ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ်မၞိဟ်ဗြဴညးဟွံကဵုတိုန်၊ညံင်မၞိဟ်ဗြဴဟွံဂွံတိုန်စိုပ်ဂှ်ပၟင်ပၟဲတအ်မင်စဵုဒၞာဒၟံင်ရ။မၞိဟ်ဗြဴတအ်ဂှ်ဂွံအာဗဵုလ္ၚောဝ်ဒၞာဲမ္ၚးလပါ်သၟဝ်ဒၞာဲမသြိုင်ကၠောန်လဝ်ဂှ်ရ။နိရုတ်ယၟုကျာ်ဝွံဒှ်ယၟုဘာသာမန်ယဵုဂှ်မလ္ဇံက်လဝ်လတူမွဲမွဲ၊သိဂှ်ဗွဲမဂၠိုင်ပတှ်ေကေတ်ကၠုင်နူဣသိ၊ရံင်ကဵုဗီုပြင်တၟအ်မတုပ်ကုက္ဍိုပ်ရသိတုဲကဵုလဝ်ယၟုကျာ်ရိယဵု(ဝါ)ကျာ်ဣသိယဵုရ။နကဵုနာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာညးညာတ်ကေတ်စပ်ကဵုယၟုဍုင်ကွာန်၊ယၟုမန်တြေံတအ်တုဲတေသြရဳညးကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ပိသာ်၊ပၞောဝ်ကဵုပိသာ်ဂှ်ယၟုဒေသကွာန်မန်လ္ၚဵုဂှ်ပ္ဍဲကဵုမန်ဂှ်ဆက်ပြံင်လှာဲအာဒၟံင်ကီုလေဝ်ပ္ဍဲကဵုဗၟာဂှ်ဆက်ထိင်လဝ်အတိုင်တြေံနွံရ။ဥပမာယၟုဍုင်လ္ဂုင်၊ပ္ဍဲကဵုဗၟာဂှ်(ဗွဲတၟေင်ယၟုကျာ်လ္ဂုင်)ဂှ်ရွှေတိဂုံ/ကျိုက်တိဂုံမြဴသာ်ဝွံဂွံဆဵုကေတ်ရ။ဗွဲစၟတ်ကျိုက်တိဂုံဝွံကၠုင်နူအရေဝ်မန်ကျာ်တိဂုင်။ညံင်ရဴဂှ်ကီုဍုင်မတ်မလီုဂှ်ဗီုဗၟာမော်လမြိုင်ဂှ်ပ္ဍဲလိက်တြေံပိုယ်ဂွံဆဵုကေတ်မုဟ်လမၠီုရ။ဟိုတ်ဂွံဒှ်ဗီုဏအ်ဂှ်မန်ကဵုဗၟာစုက်လုက်ကၠုင်ရေင်သကအ်နူကဵုမန်ခေတ်တြေံတေအ်ရတုဲယၟုဒေသမန်တအ်ဂှ်နူကဵုခေတ်တြေံတေအ်ဂှ်ဗၟာတအ်ဗီုညးပ္တိတ်ရမ္သာင်ဂွံဂှ်ညးတအ်ပ္တိတ်တုဲကော်ဒၟံင်ရ။ဟိုတ်နူဒှ်ယၟုညးတအ်ဟွံသေင်တုဲပ္ဍဲညးတအ်ဟွံပြံင်လှာဲ၊တုဲပၠန်နူကဵုလိက်မန်ခေတ်တြေံ၊(ဍုင်သဓီု)စိုပ်အာသၟဝ်တဲဗၟာတုဲအရေဝ်မန်ဂှ်လဆောဝ်မ္ဂးလ္ၚုသုန်ဂြာံအာ၊လဆောဝ်မ္ဂးကလေင်ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်ပၠန်၊လိက်ဗၟာဂှ်နူကဵုညးတအ်သီဂွံဍုင်ဗုကာံနူတဲမန်တုဲလိက်ညးတအ်ဟွံဒးဘဲဆက်ထိင်အာဒၟံင်အတိုင်ဂှ်တုဲယၟုတအ်ဂှ်လေဝ်တန်ကြန်သှ်ေၜက်အတိုင်ဗီုတြေံဂၠိုင်ကီုရ။ညးထံက်ရံင်ကဵုတင်ဂၞင်ဏအ်တုဲယၟုကျာ်သိယဵုဂှ်ဗၟာတအ်ကော်ကျိုက်ထီးရိုး၊ကျိုက်ဂှ်ကျာ်၊ထီးဂှ်နကဵုလညာတ်ညးကၠုင်နူအရေဝ်မန်တဳ/တိမဂွံအဓိပ္ပါယ်တၟအ်။ရိုးဂှ်ဒှ်အရေဝ်မန်ယဵု။တုဲပၠန်ယၟုကျာ်ဗီုမန်ဂှ်ကျာ်ဣသိယဵုဏအ်ဂှ်လေဝ်၊ဣသိဏအ်ဂှ်ထေက်ကဵုဒးဗ္စာရဏာညိရ။ယဵုဂှ်ဒှ်မကြိယာတုဲနကဵုအခိုက်လိက်မန်ပ္ဍဲအရပ်အရာ(နာမ်)မွဲမွဲမ္ဂးဒးစကာမနာမ်ဟေင်ရ။သရောပ်ဖအိုတ်တုဲအရာမဒှ်မာန်အိုတ်ညးစှ်ေစိုတ်ယၟုကျာ်ဣသိယဵုဝွံနူတမၠာတေအ်ကျာ်တိဣဝဵု၊ယၟုဏအ်ဂှ်မၞိဟ်ဗွဲကြဴတအ်ဟွံကၠိိုဟ်အဓိပ္ပါယ်တုဲတိဣဂှ်သၠုင်ထောအ်ဣသိ။တုဲယၟုကျာ်ဂှ်ဒှ်အာကျာ်ဣသိယဵု။သာ်ဂှ်ဟွံသေင်နူတမၠာတေအ်ဂှ်ကျာ်တဳယဵုဗီုမန်ဂှ်ဗွဲကြဴဒှ်အာကျာ်သိယဵု။အဓိပ္ပါယ်ယၟုကျာ်ဝွံဂှ်ကျာ်တၟအ်မခ္ဍုန်လ္ဇံက်လဝ်။ဝင်ကျာ်အတိုင်မချူလဝ်ပ္ဍဲကဵုဝင်ကျာ်မ္ဂးအခိင်ကာလကျာ်တြဲမဂ္ၚေင်ဒေသစာရိဂှ်ရသိတိဿကလိဂွံဓါတ်သော်ကျာ်တုဲညးစွံလဝ်လတူက္ဍိုပ်ညးရ။ဓါတ်သော်ဂှ်ရသိတိဿကဵုသၟိင်ဨကရာဇ်တုဲကဵုပ္တန်စွံလဝ်ပ္ဍဲတၟအ်မတုပ်ကုက္ဍိုပ်ရသိ။ဨကရာဇ်ဂှ်လေဝ်ဒှ်ကောန်ဝိဇ္ဇာဓိုရ်ကေုာံနာ်မွဲတုဲဒှ်ညးမနွံဣဓိအနုဘဴမွဲတၠကီုရ။နကဵုအရီုအဗင်သၟိင်အိန်ဂှ်အာဂၠာဲနင်တၟအ်နူၜဳမှာသၟိဒ်မတုပ်ကုက္ဍိုပ်ရသိတုဲကၠုင်လ္ဇံက်လဝ်ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်တုဲပတန်လဝ်ကျာ်ရ။နူကဵုကျာ်က္ၜင်ဂွံစိုပ်ကျာ်သိယဵုဂှ်နွံၜိုတ်300မဳတာs(980ft)။ဓဝ်ပတှ်ေမၞိဟ်တအ်နွံမွဲပၠန်ဂှ်မၞိဟ်မွဲနူကဵုသၞေဟ်ကပေါဝ်ယဝ်ရဂွံကွာ်တိုန်ဗဵုလ္ၚောဝ်ကျာ်ပိအလန်အပ္ဍဲပွိုင်မွဲသၞာံမ္ဂးပရေင်ထတ်ယုက်ခိုဟ်၊ယဲဘဲလာဲလေင်ရ။ပထဝဳကျာ်သိယဵုဝွံနွံပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ်တွဵုရးဍုင်မန်။ဒၞာဲကျာ်သိယဵုမနွံဂှ်နွံသမၠုင်1,100m(3,609ft)လတူဗလးၜဳ၊ပ္ဍဲကဵုဒဵုကျာ်သိယဵု(သီုကဵုမကော်စဒဵုကျာ်ကေလာသဟွံသေင်မ္ဂးဓရောင်ဒဵုယောမဗမံက်(EasternYomamountains)။နူကဵုဍုင်လ္ဂုင်နွံဇမ္ၚောဲ210kiloမဳတာs(130mi)တုဲ၁၄၀(၈၆တိုင်)သၟဝ်ကျာမတ်မလီု။ကွာန်ဂြိုပ်ကပေါဝ်ဂှ်နွံဇိုင်ဒဵုကျာ်သိယဵုတုဲမဒှ်ကွာန်ကြပ်အိုတ်ကုကျာ်သိယဵု။နူကဵုကွာန်ဂြိုပ်ကပေါဝ်ဂှ်ဂၠံင်တိုက်နကဵုတွာ်ကီုသီုကဵုကွဳစက်ဂှ်အာဇရေင်ကျာ်သိယဵုဂွံရ။ပ္ဍဲမွဲဒမြိပ်ဂၠံင်ဂှ်နွံကဵုတၟအ်ကလောအ်ဇၞော်ဇၞော်ဗီုပြင်မကြပ်တုပ်ကုတၟအ်ကျာ်သိယဵုလေဝ်နွံကီုရ။စိုပ်ကၞောတ်ဒဵုမကြပ်ကဵုဒၞာဲကျာ်သိယဵုမနွံဂှ်စိုပ်ဒဵုဣသိပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ဒးကွာ်တိုန်အာရ။ပ္ဍဲကဵုဒၞာဲဂှ်မၞိဟ်မကၠုင်လ္ၚောဝ်ကျာ်တအ်ကီုသီုကဵုညးမကၠုင်ဝေင်တအ်သ္ဒးပ္တိတ်ဒၞပ်ညးစဵုဒၞာလဝ်ဟွံကဵုလိုန်ဒၞပ်ရ။လညာတ်သိပ္နကဵုလညာတ်သိပ္ပံမ္ဂးတၟအ်ဂြနိတ်(granite)တအ်ဂှ်ဗွဲကိုပ်ကၠာကတဵုဒှ်ကၠုင်မွဲကလောအ်ဇၞော်ဇၞော်မနွံကဵုကတေင်ကရောင်ရ။ဗွဲကြဴဟိုတ်နူကဵုရာသဳဥတုဗီုကဵုဍာ်တအ်တုဲဒၞာဲကတေင်ကရောင်တအ်ဂှ်ထကးပရေက်တုဲဒှ်ကၠုင်နကဵုကလောအ်ကလောအ်နကဵုဗီုပြင်နာနာသာ်ရ။နူကဵုသၞာံဗဳလဳယာန်ညိညမလောန်ကၠုင်တေအ်ဂှ်ခတှ်ေတေက်တောနိက်(tectonicplate)ဆုဲပြံင်တုဲခတှ်ေမွဲကုမွဲဓရိုဟ်ရေင်သကအ်တုဲကရောင်ဒဵုယောမဗမံက်ကတဵုဒှ်ကၠုင်တုဲတၟအ်ဂြနိတ်တအ်ဂှ်စိုပ်ကၠုင်ဒၞာဲဂှ်။ညံင်ရဴဂကူတၟအ်ဂြနိတ်ကျာ်သိယဵုဂှ်ပ္ဍဲကဵုဒေသဂှ်ဂွံဆဵုကေတ်ဗွဲမဂၠိုင်ရ။စပ််ကဵုဏေန်တကဲဒၟံင်တုဲမုဟိုတ်ဟွံဒတုံစှ်ေရောဂှ်ဟိုတ်နူကဵုအသိင်ဒြဟတ်ဇရောတ်ကေုာံလျိုင်တၟအ်ဗွဲလတူဂှ်သၟဟ်ဒၟံင်တုဲတန်တဴထဍုန်ယဵုလဝ်ဒၞာဲဂှ်သီုဟွံဒတုံစှ်ေရ။လတူတၟအ်ဇၞော်မွဲမမဖျေဟ်လဝ်ထဝ်ဂှ်ဒက်လဝ်စေတဳသွတ်မွဲတၞုင်၊တၟအ်ဂှ်မနွံသမၠုင်ၜိုတ်25ပေs(7.6m)တုဲဗွိုက်နွံ50ပေs(15m)ရ။ကျာ်စေတဳမဒက်လဝ်လတူတၟအ်ဂှ်နွံသမၠုင်ၜိုတ်7.3မဳတာs(24ft)။တၟအ်သၟဝ်ဂှ်ဒှ်တၟအ်မကတဵုဒှ်ကၠုင်နကဵုသဘာဝတုဲတၟအ်မဍုန်(ဝါ)မယဵုလဝ်လတူဂှ်ကဵုတၟအ်သၟဝ်ဂှ်ဟွံဆက်ဒၟံင်ရေင်သကအ်ရ။တုဲပၠန်တၟအ်မဍုန်ယဵုဒၟံင်လတူဂှ်နွံကဆေဝ်စှ်ေဒၟံင်လပါ်ဗင်ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ပ္ဍဲကဵုဗဒါဲဗဒါဲကျာ်သိယဵုဂှ်ကျာ်ကေုာံသ္ၚိဒေဝတဴလေဝ်နွံတဴဗွဲမဂၠိုင်ဂၠင်ရ။စမြိုင်လဒက်ပတန်ညးလ္ၚောဝ်ကျာ်ကျာ်သိယဵုဂှ်ဒှ်ကျာ်ညးမကၠုင်ဗဵုလ္ၚောဝ်ဂၠိုင်တုဲသီုဒှ်ဒၞာဲမၞိဟ်မကၠုင်ဝေင်ဂၠိုင်မွဲဒၞာဲရ။ပ္ဍဲဒၞာဲဇိုင်တၟအ်မဒက်လဝ်ကျာ်ဂှ်ကၟာတ်စဵုလဝ်ဟွံကဵုအခေါင်ကုမၞိဟ်ဗြဴလုပ်ရ။သဘင်ကျာ်ဂှ်ညးစၟတ်သမ္တီလဝ်ပ္ဍဲဗပေင်ဂိတုဖဝ်ရဂိုန်(ဂိတုမာတ်)တုဲပ္ဍဲအရှာံကျာ်ဂှ်ညးကၠောန်သဘင်ပူဇဴဍေန်ပၞာင်သ္ဍဴ။ […]