အတိတ်၏အရိပ် မွန်တို့ရဲ့တော်လှန်ရေးခေါင်ဆောင်နိုင်ရွှေကျင် အကြောင်းသိကောင်းစရာ

November 15, 2020 ohkarlinn 0

အတိတ်၏အရိပ်တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်—————————————‘မနက်မိုလင်းလာရင်မျက်နှာသစ်စရာခေါင်းကျန်သေးလားလို့အရင်စမ်းကြည့်ရတယ်၊ရှိသေးတယ်ဆိုရင်ခေါငငးမပြတ်သေးဘူး။အသက်ရှင်လျက်ရှိနေသေးတယ်ဆိုတာသေချာပြီ’ဟုတော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်နိုင်ရွှေကျင်ကပြောဖူးကြောင်းနိုင်မြင့်သန်းကပြောပြသည်။နိုင်မြင့်သန်းသည်၂၀၀၃ခုနှစ်မတ်လ၇ရက်နေ့တွင်ကွယ်လွန်သွားပြီးဖြစ်သည့်မွန်ပြည်သစ်ပါတီNMSPဥက္ကဌဟောင်းနိုင်ရွှေကျင်ထံ၌၄နှစ်တာကိုယ်ရေးအရာရှိအဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသူဖြစ်သည်။အထက်ပါစကားရပ်အားနိုင်ရွှေကျင်ပြောကြားနေချိန်သည်၁၉၅၈ခုနှစ်ခန့်ကဖြစ်ကာမွန်ပြည်သူ့တပ်ဦးမှာဖဆပလအစိုးရနှင့်’လက်နက်နှင့်ဒီမိုကရေစီ’လဲလှယ်ခဲ့ပြီးနောက်နိုင်ရွှေကျင်တောတွင်း၌ကျန်ခဲ့၍မွန်ပြည်သစ်ပါတီစတင်တည်ထောင်ခဲ့ချိန်လည်းဖြစ်သည်။သို့သော်လည်းထိုစဉ်ကတောတွင်း၌ကျန်ခဲ့သူများမှာနိုင်ငံရေးအမြင်ရှိသည့်လက်နက်ကိုင်များမဟုတ်ဘဲနယ်မြေအလိုက်ကြီးစိုးထားသည့်လက်နက်ကိုင်များမဟုတ်ဘဲနယ်မြေအလိုက်ကြီးစိုးထားသည့်လက်နက်ကိုင်ဓားပြများသာဖြစ်၍နိုင်ရွှေကျင်သည်ထိုသူများထံ၌ခိုလှုံရင်းနောင်တချိန်တွင်မွန်ပြည်သစ်ပါတီဟုအမည်တွင်မည့်တော်လှန်ရေးအင်အားစုတခုအားထပ်မံတည်ထောင်နိုင်အောင်ကြိုးစားနေခြင်းဖြစ်သည်။ထိုဓားပြများသည်နိုင်ငံရေးအသိအမြင်ရှိသူများမဟုတ်ဘဲကျွဲဆွဲ၊နွားဆွဲ၊ဓားပြတိုက်ခြင်းများသာပြုလုပ်ပြီးစရိုက်ကြမ်းသူများဖြစ်ကာထိုသူများထံ၌ခိုလှုံနေရင်းနံနက်အိပ်ရာထတိုင်းနိုင်ရွှေကျင်က၎င်းအသက်ရှင်လျက်ရှိနေသေးကြောင်းဆန်းစစ်ဟန်အားနိုင်မြင့်သန်းကပြန်လည်ပြောပြခြင်းဖြစ်သည်။၁၉၅၈ခုနှစ်ဇူလိုင်လ၁၉ရက်တွင်မွန်ပြည်သူ့တပ်ဦးမှနိုင်အောင်ထွန်းဦးဆောင်၍ဖဆပလအစိုးရထံသို့လက်နက်နှင့်ဒီမိုကရေစီလဲလှယ်ခဲ့ပြီးတရက်အကြာ၁၉၅၈ခုနှစ်ဇူလိုင်လ၂၀ရက်နေ့တွင်နိုင်ရွှေကျင်ကမွန်ပြည်သစ်ပါတီအားစတင်ထူထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။’လူတစ်ယောက်အလံတလက်ဖြင့်’မွန်ပြည်သစ်ပါတီအားနိုင်ရွှေကျင်စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟုပြောစမှတ်ပြုကြပြီးအမှန်တကယ်ပင်လက်ရှိမွန်ပြည်သစ်ပါတီအသုံးပြုနေသည့်ဟင်္သာပျံအလံနှင့်မွန်အမျိုးသားအလံတင်သီချင်းအားနိုင်ရွှေကျင်ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးရေးစပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။တကြိမ်၌မွန်ပြည်သစ်ပါတီစည်းရုံးရေးမှူးများဖြစ်သည့်နိုင်သင်းမွန်နှင့်နိုင်ကျော်စိန်တို့ဦးဆောင်သည့်အဖွဲ့တို့ရေးမြို့နယ်၌စည်းရုံးရေးဆင်းခဲ့စဉ်၌တဲတတဲပေါ်မှယောင်္ကျား၊မိန်၊ကလေးများအလန့်တကြားထွက်ပြေးကြသည်ကိုမြင်ရသဖြင့်နိုင်သင်းမွန်ကမပြေးရန်တားသည်။’ဦးတို့အဒေါ်တို့ညီမတို့မပြေးကြနဲ့ကျနော်တို့ကမွန်တွေပါပဲ’ဟုနိုင်သင်းမွန်ကအော်ဟစ်ပြောဆိုခဲ့သော်လည်းတဖက်မှ’မွန်မို့လို့ပြေးရတာပေါ့’ဟုပြန်လည်အော်ဟစ်ရင်းထွက်ပြေးသွားကြောင်းမွန်ပြည်သစ်ပါတီဥက္ကဌဟောင်းနိုင်ရွှေကျင်ကိုယ်တိုင်ရေးသားခဲ့သည့်၎င်း၏တောတွင်းတော်လှန်ရေးအတ္တုပ္ပတ္တိစာအုပ်ဖြစ်သည့်’အတိတ်၏အရိပ်’စာအုပ်၌မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့သည်။’ကျနော်တို့ကသူ့ကို(နိုင်ရွှေကျင်)ဖီဒယ်ကပ်ထရို(ကျူးဘားခေါင်းဆောင်)နဲ့နှိုင်းလေ့ရှိတယ်၊ကပ်ထရိုကတော့တော်လှန်ရေးအောင်ပွဲရသွားပေမယ့်သူကတော့အောင်ပွဲမရခဲ့ဘူးပေါ့’ဟုမွန်ပြည်သစ်ပါတီအဖွဲ့ဝင်ဟောင်းမင်းကျော်ခိုင်ဝင်းပြောသည်။ထို့အပြင်နိုင်ရွှေကျင်သည်တိုင်းရင်းသားတပ်ပေါင်းစုဖြင့်သာတော်လှန်ရေး၏အဆုံးအစွန်အောင်မြင်မှုကိုရရှိနိုင်မည်ဟုယုံကြည်ထားပြီးတပ်ပေါင်းစုအရေးကိုအားသွန်ခွန်စိုက်ကြိုပမ်းနေခြင်းအားထိုစဉ်ကဘဝင်မကျမိကြောင်း၊မိမိအားကိုတောင့်တင်းခိုင်မာအောင်လုပ်ဆောင်ရမည့်အစားတပ်ပေါင်းစုအရေးကိုရှေ့တန်းတင်နေသူဖြင့်ဥက္ကဌကြီးကိုဝေဖန်ခဲ့ဖူးကြောင်းလည်း၎င်းကဆက်ပြောပြသည်။ဥက္ကဌကြီနိုင်ရွှေကျင်သည်မွန်ပြည်သစ်ပါတီကိုစတင်တည်ထောင်ခဲ့စဉ်၌ကရင်အမျိုးသားအစည်းရုံးKNU၏အကူအညီများစွာရယူခဲ့ကြောင်း၎င်းကိုယ်တိုင်အတ္တုပ္ပတ္တိစာအုပ်ဖြစ်သည့်’အတိတ်၏အရိပ်’စာအုပ်တွင်စနစ်တကျမှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့ပြီးလက်ရှိKNUဥက္ကဌမူတူးဆေးဖိုးမှာထိုစဉ်ကဗိုလ်မှူးအဆင့်ရှိနေပြီးဖြစ်ကြောင်းရေးသားဖော်ပြထားသည်။အထူးသဖြင့်မွန်၊ကရင်လူမျိုးများဖြစ်သည့်ဘားအံ၊ကျုံဒိုး၊ကျက္မရော၊သံဖြူဇရပ်၊ဘုရားသုံးဆူ၊ရေးစသည့်ဒေသများအားထိုစဉ်KNUကကြီးစိုးထားပြီးKNU၏တပ်မဟာ(၆)၊တပ်မဟာ(၇)နှင့်တပ်မဟာ၄)တို့များစွာအကူအညီပေးခဲ့ကြောင်းလည်း၎င်းကမှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ထို့သို့ခက်ခဲသည့်အခြေအနေ၊နိုင်ငံရေးများအားဖမ်းဆီးထောင်သွင်းအကျဉ်းချသည့်ဖိနှိပ်သောအစိုးရစနစ်တရပ်အောက်တွင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တရပ်အားအကောင်အထည်ပေါ်အောင်ဖော်နိုင်ခဲ့သည့်နိုင်ရွှေကျင်ကိုမွန်နိုင်ငံရေးသမားများသာမကတိုင်းရင်းသားတော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်များကပင်လေးစားခဲ့ကြသည်။တတိယအကြိမ်ပင်လုံညီလာခံမတိုင်ခင်၌တနိုင်ငံလုံးအပစ်အခတ်ရပ်ဆဲရေးစာချုပ်အားလက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်ရန်ကြိုးစားနေသည်ဟုမွန်ပြည်သစ်ပါတီထိပ်တန်းတာဝန်ရှိသူများကထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ပြီးနောက်တွင်ကွယ်လွန်သွားပြီးဖြစ်သည့်နိုင်ရွှေကျင်၏နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာလမ်းပြမြေပုံ(၄)ရပ်အားပြန်၍အမှတ်ရမိကြောင်းနိုင်မြင့်သန်းကသုံးသပ်သည်။’မွန်လူမျိုးမရှိတော့ဘူးဆိုတဲ့ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်ဦးသန့်ရဲ့အပြောကိုထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာကုလသံအမတ်မွန်လူမျိုးအာနန်ပန်ညာရာချွန်ကမွန်လူမျိုးရှိသေးတယ်ဆိုပြီးထပြောခဲ့တယ်၊မွန်လူမျိုးမပျောက်သေးဘူး၊လူမျိုးသာရှိပြီးမွန်ပြည်နယ်ဆိုတာမရှိခဲ့သေးတဲ့အပေါ်ပထမအဆင့်မွန်ပြည်နယ်ဆိုတာပေါ်လာခဲ့ပြီးပြီ၊နောက်တော့မွန်နိုင်ငံရေးအတွက်ထမ်းရွက်မယ့်မွန်တော်လှန်ရေးကိုငါစခဲ့ပြီးပြီ၊အခွင့်အာဏာနဲ့ပြည့်ဝတဲ့ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့မွန်ပြည်နယ်ဖြစ်လာဖို့မင်းတို့ဆက်ပြီးကြိုးစားကြ’ဟုမွန်ပြည်သစ်ပါတီဥက္ကဌကြီးနိုင်ရွှေကျင်ကပြောကြားခဲ့ဖူးကြောင်းနိုင်မြင့်သန်းကဆိုသည်။၎င်းမကွယ်လွန်မီအချိန်အထိထိုနိုင်ငံရေးလမ်းပြမြေပုံ(၄)ချက်အနက်(၃)ချက်ကို၎င်းလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ကြောင်းနှင့်နိုင်ရွှေကျင်သည်လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကိုဆင်နွှဲနေသော်လည်းနိုင်ငံရေးအားတွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုစကားဝိုင်းမှာသာဖြေရှင်းနိုင်မည်ဟုအပြည့်အဝယုံကြည်ထားသူဖြစ်ကြောင်းလည်း၎င်းကဆက်ပြောသည်။လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးလောကထဲသို့ဝင်ရောက်လာခဲ့သော်လည်းနိုင်ရွှေကျင်သည်ရန်ကုန်သက္ကသိုလ်တွင်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်ခေတ်ပညာတတ်လူငယ်တဦးဖြစ်ကာသန့်သန့်ပြန့်ပြန့်ဝတ်စားဆင်ယင်၍တောတွင်း၌ပင်လျှင်ဆံပင်ဘိုကေ(ထိုစဉ်အခေါ်)အားလည်းအမြဲတမ်းဖိတ်ဖိတ်လက်နေအောင်ခေါင်းလိမ်းဆီလိမ်းကျံထားတတ်သည်။သို့သော်ဓားပြများကမူနိုင်ရွှေကျင်အားနောင်အခါတွင်မွန်ပြည်သစ်ပါတီ၏ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်တဦးဖြစ်လာမည်ဟုထင်မှတ်ထားပုံမရဘဲ’အဘိုးကြီး”အမောက်ဘိုကေချော’ဟူသည့်နာမ်းစားတို့ဖြင့်မလေးမစားပင်ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲခဲ့ကြောင်းနိုင်မြင့်သန်းကပြန်ပြောင်းပြောပြသည်။ထိုသို့ဘိုကေအားအသလွန်သဖြင့်အမေရိကန်ရှိကာတာစင်တာ၌သမ္မတဟောင်းဂျင်မီကာတာနှင့်သွားရောက်တွေ့ဆုံရန်အတွက်ထိုင်းနိုင်ငံဘန်ကောက်မြို့၌လေယာဉ်စီးရန်နောက်ကျဖူးကြောင်းနိုင်မြင့်သန်းကဟာသနှော၍ပြောပြသည်။ဆံပင်ဖြီးနေတဲ့ဥက္ကဌကြီးကိုကျနော်ကလှမ်းပြီးပြောတယ်၊ဥက္ကဌဘန်ကောက်ကကားကြပ်းတယ်၊စောစောကြိုထွက်ရအောင်ပြောတော့၊သူကဆံပင်ဖြီးလို့မပြီးသေးဘူး။ကံဆိုးချင်တော့တကယ်ပဲကားကြပ်ပြီးလေဆိပ်ကိုအရောက်ကျသွားတယ်၊အဲဒီနေ့ကလေယာဉ်နောက်ကျသွားတယ်၊ကျနော်ကအခွင့်သင့်တိုင်းဥက္ကဌကြီးဘိုကေအဖြီးကောင်းလို့လေယာဉ်နောက်ကျသွားတယ်လို့နောက်ရင်သူအမြဲစိတ်ဆိုးတယ်’ဟုနိုင်မြင့်သန်းကပြောသည်။လူတယောက်အလံတလက်နှင့်တော်လှန်ရေးပါတီတရပ်အားမနက်ဖြန်၌မျက်နှာသစ်ရန်နေ့တိုင်းခေါင်းကိုစမ်းရင်းစမ်းရင်းနှင့်ထိုအခြေမှတစတစပင်မွန်ပြည်သစ်ပါတီဟူ၍တော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင်အင်အားစုတရပ်အဖြစ်ပေါ်ပေါက်လာစေရန်နိုင်ရွှေကျင်တဖြည်းဖြည်းပုံသွင်းထုဆစ်ခဲ့ရပေသည်။ဥက္ကဌကြီးနိုင်ရွှေကျင်မွန်ပြည်သစ်ပါတီအားထူထောင်ခဲ့သည့်၁၉၅၈မှ၁၉၆၂အထိဝန်းကျင်ကာလများကို’တော်လှန်ရေးသွေးသစ်လောင်းချိန်’ဟုလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်များကတင်စားခေါ်ဝေါ်ကြပြီးအခြားတိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များလည်းတောတွင်းသို့အလျှိုလျှိုရောက်လာကြသည့်အချိန်လည်းဖြစ်သည်။၁၉၈၈မြန်မာနိုင်ငံလူထုအုံကြွမှုကြီးပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက်၌မာနယ်ပလော၌တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏အခြေစိုက်ရုံးများအပြင်တောခိုလာကြသည့်ကျောင်းသားများဖြင့်စည်းကားနေခဲ့ပြီး’ဖက်ဒရယ်လက်မခံတဲ့လူတွေကိုထမင်းမကျွေးနဲ့’ဟုထိုစဉ်ကKNUဥက္ကဌဖြစ်သူဗိုလ်မြကဟာသနှော၍အရွှန်းဖောက်ခဲ့ဖူးကြောင်းနိုင်းမြင့်သန်းကပြောပြသည်။နိုင်ရွှေကျင်သည်၎င်း၏ဦးဆောင်နိုင်စွမ်း၊၎င်း၏နိုင်ငံရေးအတွေးအခေါ်အားကောင်းမှုတို့ကြောင့်မွန်ပြည်သစ်ပါတီအားကိုယ်စားပြု၍အမျိုးသားဒီမိုကရေစီညီညွတ်ရေးတပ်ပေါင်းစု(မဒညတ)နှင့်ဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု(DAB)တို့တွင်ခေါင်းဆောင်အဖြစ်တာဝန်ပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။၎င်းနှင့်မာနယ်ပလောသို့သွားလျှင်နိုင်ရွှေကျင်သည်စာဖတ်အားကောင်းသူကြီး၊တကိုယ်ရေးကျမ္မာရေးအတွက်ဂရုစိုက်တတ်သည့်ဥက္ကဌကြီးနိုင်ရွှေကျင်အတွက်အိတ်ကြီးအိတ်ငယ်အသွယ်သွယ်မဖြစ်မနေသယ်သွားရသည့်အရာများထဲတွင်စာအုပ်တအိတ်နှင့်ဆေးအိတ်တအိတ်အမြဲတမ်းပါဝင်ကြောင်းနိုင်မြင့်သန်းကပြောသည်။’ဆေးအိတ်ကတအိတ်၊စာအုပ်ကတအိတ်အမြဲပါတယ်၊ဥက္ကဌကြီးသုံးတဲ့တိုင်းရင်းဆေးတမျိုးရှိတယ်၊ဘိစပ်ရွက်နဲ့ဖော်ထားတာအဲဒါကိုနေ့တိုင်းစားတယ်၊နောက်တခုကမျောက်ညိုချေးခါးသက်သက်ကိုကြက်သွန်ဖြူ၊ငရုပ်ကောင်းနဲ့ဆီသတ်ပြီးအဲဒါကိုပုလင်းလိုက်ထည့်ထားတယ်၊ပေါင်မုန့်မီးကင်းနဲ့သုတ်ပြီးဥက္ကဌကြီးကစားတယ်’ဟုလည်း၎င်းကပြန်ပြောင်းပြောပြသည်။အခက်အခဲအမျိုးမျိုးကြားမှကြိုးစားတည်ဆောက်ခဲ့သောမွန်ပြည်သစ်ပါတီကား၁၉၈၁ခုနှစ်ဧပြီလ၁၇ရက်နေ့တွင်ကံဆိုးမိုးမှောင်ကျခဲ့သည်။နိုင်ငံရေးအယူအဆရေးရာအပိုင်းနှင့်ဆိုဗီယက်(ရုရှား)ကိုထောက်ခံသည့်အင်အားစုတို့ပါတီအတွင်းပြင်းထန်လာပြီးပါတီနှစ်ခြမ်းကွဲကာနိုင်ရွှေကျင်၊နိုင်ပန်သာနှင့်နိုင်ရော့စဦးဆောင်သောမွန်ပြည်သစ်ပါတီအဖွဲ့နှင့်နိုင်နန်လာ၊နိုင်တလမွန်တို့ဦးဆောင်သောအဖွဲ့ဟူ၍ဖြစ်လာခဲ့သည်။ထို့ပြင်၁၉၅၈ခုနှစ်ကမွန်ပြည်သူ့တပ်ဦးလက်နက်နှင့်ဒီမိုကရေစီလဲလှယ်သွားခဲ့စဉ်၎င်းတို့၏ထိန်းချုပ်ဒေသများကိုKNUကဝင်ရောက်နေရာယူလာပြီး၎င်းအားမကျေနပ်သည့်အင်အားစုနှင့်မွန်ကရင်မဟာမိတ်ဖြစ်သည်ဟုလက်ခံသည့်အင်အားစုအဖြစ်လည်းအဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ထိုစဉ်ကကွဲနေခဲ့သည်။ထို့နောက်၁၉၈၇ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလတွင်ပြန်လည်ပေါင်းစည်းခဲ့ကြသည်။မွန်နိုင်ငံရေးခါးဆက်မပြတ်စေရန်အတွက်နိုင်ရွှေကျင်ကရည်မျှော်၍တည်ထောင်ခဲ့သည့်မွန်ပြည်သစ်ပါတီသည်လည်းမြန်မာနိုင်ငံ၏အခင်းအကျင်းသစ်ထဲသို့တကျော့ထပ်မံဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။မွန်စကားပြောသည့်မွန်လူမျိုးများ၊မွန်စာသတ်မြောက်သည့်မွန်လူမျိုးများတဖြည်းဖြည်းလုံးပါးပါးလာနေသည့်အပေါ်၊ရေရှည်၌လူမျိုးကွယ်ပျောက်မည်ဟုစိုးရိမ်မှုရှိနေသည့်အပေါ်နိုင်ရွှေကျင်က၎င်း၏တဘောင်ကိုအောက်ပါအတိုင်းစပ်ဆိုခဲ့ဖူးပါသည်။’ဥကြဥကြဒေါင်းဇာတာ၊ပေါက်သောအခါ၊ရွှေဟင်္သာဖြစ်ဘိ၊သတိထားကြလေ’ဟူမိန့်ဆိုခဲ့သည်။ထိုတဘောင်၏အနက်ကားမွန်လူမျိုးများမြန်မာစာ၊မြန်မာစကားအားသုံးစွဲနေကြသော်လည်းတချိန်ချိန်၌အခွင့်အာဏာနှင့်ပြည့်ဝသည့်မွန်ပြည်နယ်ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ပါက၎င်းတို့သည်မွန်လူမျိုးအဖြစ်ပြန်လည်ခံယူရန်ဝန်လေးကြမည်မဟုတ်ဟုအနက်ရကြောင်းနိုင်ရွှေကျင်ကမွန်နိုင်ငံရေးအနာဂတ်ကိုဤတဘောင်ဖြင့်နိမိတ်ဖတ်ခဲ့လေသည်။ဟင်္သာနီမွန်မြေ […]

ဝင် ကျာ်ဣသိယဵု ကျာ်မန်ပိုဲ

November 15, 2020 ohkarlinn 0

Unicodeကျာ်သိယဵု(ဝါ)ကျာ်ဣသိယဵု(အၚ်္ဂလိက်:KyaiktiyoPagoda,(မြန်မာ:ဆံတော်ရှင်ကျိုက်ထီးရိုးစေတီတော်မြတ်)ဝွံဒှ်ကျာ်မၞိဟ်မတီဂၠိုင်တုဲဒှ်ဒၞာဲညးလ္ၚောဝ်ကျာ်တအ်မကၠုင်ဗဵုလ္ၚောဝ်ဂၠိုင်မနွံပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ်၊တွဵုရးဍုင်မန်ရ။ကျာ်စေတဳသွတ်မနွံသမၠုင်(7.3မဳတာs(24ft))ဂှ်ဒက်လဝ်လတူတၟအ်ကလောအ်တုဲတၟအ်ကလောအ်ဂှ်ညးကြောပ်လဝ်နကဵုထဝ်ခတှ်ေရ။အတိုင်ဝင်ကျာ်မ္ဂးကျာ်သိယဵုဝွံညးသၠိုင်စုတ်လဝ်ဓါတ်သော်ကျာ်တြဲ။တၟအ်ခဍုန်ဒၟံင်ဂှ်ဒစဵုဒစးဒြဟတ်ဇရောတ်တုဲဟွံဒတုံစှ်ေခက်ယဵုဒၟံင်လတူတၟအ်ဇမၞော်မွဲရ။တၟအ်မဒက်လဝ်ကျာ်စေတဳဂှ်နွံလတူဒဵုကျာ်သိယဵုရ။ပ္ဍဲကဵုဝင်ကျာ်ဂှ်ညးဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်သၟိင်အိန်ဂၠာဲကေတ်နင်တၟအ်မတုပ်ကဵုက္ဍိုပ်ရသိတုဲကၠုင်ဖ္ဍုန်စုတ်လဝ်တုဲနကဵုဣဓိအနုဘဴကျာ်ဂှ်ပကဵုညံင်တၟအ်ဂှ်ဟွံဂွံဒတုံစှ်ေဗင်ရ။ကျာ်သိယဵုဝွံပၞောဝ်ကဵုကျာ်ပ္ဍဲကဵုရးနိဂီုပံင်ကောံဗၟာမ္ဂးဒှ်ကျာ်မၞိဟ်မကၠုင်ဗဵုလ္ၚောဝ်ဂၠိုင်အိုတ်မရနုက်ကဵုပိကြဴနူကျာ်လ္ဂုင်ကဵုကျာ်မဟာမျာတ်မုနိ။ပ္ဍဲဒၞာဲတၟအ်ကလောအ်ဇၞော်မခ္ဍုန်ဒၟံင်ဂှ်ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ်မၞိဟ်ဗြဴညးဟွံကဵုတိုန်၊ညံင်မၞိဟ်ဗြဴဟွံဂွံတိုန်စိုပ်ဂှ်ပၟင်ပၟဲတအ်မင်စဵုဒၞာဒၟံင်ရ။မၞိဟ်ဗြဴတအ်ဂှ်ဂွံအာဗဵုလ္ၚောဝ်ဒၞာဲမ္ၚးလပါ်သၟဝ်ဒၞာဲမသြိုင်ကၠောန်လဝ်ဂှ်ရ။နိရုတ်ယၟုကျာ်ဝွံဒှ်ယၟုဘာသာမန်ယဵုဂှ်မလ္ဇံက်လဝ်လတူမွဲမွဲ၊သိဂှ်ဗွဲမဂၠိုင်ပတှ်ေကေတ်ကၠုင်နူဣသိ၊ရံင်ကဵုဗီုပြင်တၟအ်မတုပ်ကုက္ဍိုပ်ရသိတုဲကဵုလဝ်ယၟုကျာ်ရိယဵု(ဝါ)ကျာ်ဣသိယဵုရ။နကဵုနာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာညးညာတ်ကေတ်စပ်ကဵုယၟုဍုင်ကွာန်၊ယၟုမန်တြေံတအ်တုဲတေသြရဳညးကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ပိသာ်၊ပၞောဝ်ကဵုပိသာ်ဂှ်ယၟုဒေသကွာန်မန်လ္ၚဵုဂှ်ပ္ဍဲကဵုမန်ဂှ်ဆက်ပြံင်လှာဲအာဒၟံင်ကီုလေဝ်ပ္ဍဲကဵုဗၟာဂှ်ဆက်ထိင်လဝ်အတိုင်တြေံနွံရ။ဥပမာယၟုဍုင်လ္ဂုင်၊ပ္ဍဲကဵုဗၟာဂှ်(ဗွဲတၟေင်ယၟုကျာ်လ္ဂုင်)ဂှ်ရွှေတိဂုံ/ကျိုက်တိဂုံမြဴသာ်ဝွံဂွံဆဵုကေတ်ရ။ဗွဲစၟတ်ကျိုက်တိဂုံဝွံကၠုင်နူအရေဝ်မန်ကျာ်တိဂုင်။ညံင်ရဴဂှ်ကီုဍုင်မတ်မလီုဂှ်ဗီုဗၟာမော်လမြိုင်ဂှ်ပ္ဍဲလိက်တြေံပိုယ်ဂွံဆဵုကေတ်မုဟ်လမၠီုရ။ဟိုတ်ဂွံဒှ်ဗီုဏအ်ဂှ်မန်ကဵုဗၟာစုက်လုက်ကၠုင်ရေင်သကအ်နူကဵုမန်ခေတ်တြေံတေအ်ရတုဲယၟုဒေသမန်တအ်ဂှ်နူကဵုခေတ်တြေံတေအ်ဂှ်ဗၟာတအ်ဗီုညးပ္တိတ်ရမ္သာင်ဂွံဂှ်ညးတအ်ပ္တိတ်တုဲကော်ဒၟံင်ရ။ဟိုတ်နူဒှ်ယၟုညးတအ်ဟွံသေင်တုဲပ္ဍဲညးတအ်ဟွံပြံင်လှာဲ၊တုဲပၠန်နူကဵုလိက်မန်ခေတ်တြေံ၊(ဍုင်သဓီု)စိုပ်အာသၟဝ်တဲဗၟာတုဲအရေဝ်မန်ဂှ်လဆောဝ်မ္ဂးလ္ၚုသုန်ဂြာံအာ၊လဆောဝ်မ္ဂးကလေင်ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်ပၠန်၊လိက်ဗၟာဂှ်နူကဵုညးတအ်သီဂွံဍုင်ဗုကာံနူတဲမန်တုဲလိက်ညးတအ်ဟွံဒးဘဲဆက်ထိင်အာဒၟံင်အတိုင်ဂှ်တုဲယၟုတအ်ဂှ်လေဝ်တန်ကြန်သှ်ေၜက်အတိုင်ဗီုတြေံဂၠိုင်ကီုရ။ညးထံက်ရံင်ကဵုတင်ဂၞင်ဏအ်တုဲယၟုကျာ်သိယဵုဂှ်ဗၟာတအ်ကော်ကျိုက်ထီးရိုး၊ကျိုက်ဂှ်ကျာ်၊ထီးဂှ်နကဵုလညာတ်ညးကၠုင်နူအရေဝ်မန်တဳ/တိမဂွံအဓိပ္ပါယ်တၟအ်။ရိုးဂှ်ဒှ်အရေဝ်မန်ယဵု။တုဲပၠန်ယၟုကျာ်ဗီုမန်ဂှ်ကျာ်ဣသိယဵုဏအ်ဂှ်လေဝ်၊ဣသိဏအ်ဂှ်ထေက်ကဵုဒးဗ္စာရဏာညိရ။ယဵုဂှ်ဒှ်မကြိယာတုဲနကဵုအခိုက်လိက်မန်ပ္ဍဲအရပ်အရာ(နာမ်)မွဲမွဲမ္ဂးဒးစကာမနာမ်ဟေင်ရ။သရောပ်ဖအိုတ်တုဲအရာမဒှ်မာန်အိုတ်ညးစှ်ေစိုတ်ယၟုကျာ်ဣသိယဵုဝွံနူတမၠာတေအ်ကျာ်တိဣဝဵု၊ယၟုဏအ်ဂှ်မၞိဟ်ဗွဲကြဴတအ်ဟွံကၠိိုဟ်အဓိပ္ပါယ်တုဲတိဣဂှ်သၠုင်ထောအ်ဣသိ။တုဲယၟုကျာ်ဂှ်ဒှ်အာကျာ်ဣသိယဵု။သာ်ဂှ်ဟွံသေင်နူတမၠာတေအ်ဂှ်ကျာ်တဳယဵုဗီုမန်ဂှ်ဗွဲကြဴဒှ်အာကျာ်သိယဵု။အဓိပ္ပါယ်ယၟုကျာ်ဝွံဂှ်ကျာ်တၟအ်မခ္ဍုန်လ္ဇံက်လဝ်။ဝင်ကျာ်အတိုင်မချူလဝ်ပ္ဍဲကဵုဝင်ကျာ်မ္ဂးအခိင်ကာလကျာ်တြဲမဂ္ၚေင်ဒေသစာရိဂှ်ရသိတိဿကလိဂွံဓါတ်သော်ကျာ်တုဲညးစွံလဝ်လတူက္ဍိုပ်ညးရ။ဓါတ်သော်ဂှ်ရသိတိဿကဵုသၟိင်ဨကရာဇ်တုဲကဵုပ္တန်စွံလဝ်ပ္ဍဲတၟအ်မတုပ်ကုက္ဍိုပ်ရသိ။ဨကရာဇ်ဂှ်လေဝ်ဒှ်ကောန်ဝိဇ္ဇာဓိုရ်ကေုာံနာ်မွဲတုဲဒှ်ညးမနွံဣဓိအနုဘဴမွဲတၠကီုရ။နကဵုအရီုအဗင်သၟိင်အိန်ဂှ်အာဂၠာဲနင်တၟအ်နူၜဳမှာသၟိဒ်မတုပ်ကုက္ဍိုပ်ရသိတုဲကၠုင်လ္ဇံက်လဝ်ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်တုဲပတန်လဝ်ကျာ်ရ။နူကဵုကျာ်က္ၜင်ဂွံစိုပ်ကျာ်သိယဵုဂှ်နွံၜိုတ်300မဳတာs(980ft)။ဓဝ်ပတှ်ေမၞိဟ်တအ်နွံမွဲပၠန်ဂှ်မၞိဟ်မွဲနူကဵုသၞေဟ်ကပေါဝ်ယဝ်ရဂွံကွာ်တိုန်ဗဵုလ္ၚောဝ်ကျာ်ပိအလန်အပ္ဍဲပွိုင်မွဲသၞာံမ္ဂးပရေင်ထတ်ယုက်ခိုဟ်၊ယဲဘဲလာဲလေင်ရ။ပထဝဳကျာ်သိယဵုဝွံနွံပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ်တွဵုရးဍုင်မန်။ဒၞာဲကျာ်သိယဵုမနွံဂှ်နွံသမၠုင်1,100m(3,609ft)လတူဗလးၜဳ၊ပ္ဍဲကဵုဒဵုကျာ်သိယဵု(သီုကဵုမကော်စဒဵုကျာ်ကေလာသဟွံသေင်မ္ဂးဓရောင်ဒဵုယောမဗမံက်(EasternYomamountains)။နူကဵုဍုင်လ္ဂုင်နွံဇမ္ၚောဲ210kiloမဳတာs(130mi)တုဲ၁၄၀(၈၆တိုင်)သၟဝ်ကျာမတ်မလီု။ကွာန်ဂြိုပ်ကပေါဝ်ဂှ်နွံဇိုင်ဒဵုကျာ်သိယဵုတုဲမဒှ်ကွာန်ကြပ်အိုတ်ကုကျာ်သိယဵု။နူကဵုကွာန်ဂြိုပ်ကပေါဝ်ဂှ်ဂၠံင်တိုက်နကဵုတွာ်ကီုသီုကဵုကွဳစက်ဂှ်အာဇရေင်ကျာ်သိယဵုဂွံရ။ပ္ဍဲမွဲဒမြိပ်ဂၠံင်ဂှ်နွံကဵုတၟအ်ကလောအ်ဇၞော်ဇၞော်ဗီုပြင်မကြပ်တုပ်ကုတၟအ်ကျာ်သိယဵုလေဝ်နွံကီုရ။စိုပ်ကၞောတ်ဒဵုမကြပ်ကဵုဒၞာဲကျာ်သိယဵုမနွံဂှ်စိုပ်ဒဵုဣသိပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ဒးကွာ်တိုန်အာရ။ပ္ဍဲကဵုဒၞာဲဂှ်မၞိဟ်မကၠုင်လ္ၚောဝ်ကျာ်တအ်ကီုသီုကဵုညးမကၠုင်ဝေင်တအ်သ္ဒးပ္တိတ်ဒၞပ်ညးစဵုဒၞာလဝ်ဟွံကဵုလိုန်ဒၞပ်ရ။လညာတ်သိပ္နကဵုလညာတ်သိပ္ပံမ္ဂးတၟအ်ဂြနိတ်(granite)တအ်ဂှ်ဗွဲကိုပ်ကၠာကတဵုဒှ်ကၠုင်မွဲကလောအ်ဇၞော်ဇၞော်မနွံကဵုကတေင်ကရောင်ရ။ဗွဲကြဴဟိုတ်နူကဵုရာသဳဥတုဗီုကဵုဍာ်တအ်တုဲဒၞာဲကတေင်ကရောင်တအ်ဂှ်ထကးပရေက်တုဲဒှ်ကၠုင်နကဵုကလောအ်ကလောအ်နကဵုဗီုပြင်နာနာသာ်ရ။နူကဵုသၞာံဗဳလဳယာန်ညိညမလောန်ကၠုင်တေအ်ဂှ်ခတှ်ေတေက်တောနိက်(tectonicplate)ဆုဲပြံင်တုဲခတှ်ေမွဲကုမွဲဓရိုဟ်ရေင်သကအ်တုဲကရောင်ဒဵုယောမဗမံက်ကတဵုဒှ်ကၠုင်တုဲတၟအ်ဂြနိတ်တအ်ဂှ်စိုပ်ကၠုင်ဒၞာဲဂှ်။ညံင်ရဴဂကူတၟအ်ဂြနိတ်ကျာ်သိယဵုဂှ်ပ္ဍဲကဵုဒေသဂှ်ဂွံဆဵုကေတ်ဗွဲမဂၠိုင်ရ။စပ််ကဵုဏေန်တကဲဒၟံင်တုဲမုဟိုတ်ဟွံဒတုံစှ်ေရောဂှ်ဟိုတ်နူကဵုအသိင်ဒြဟတ်ဇရောတ်ကေုာံလျိုင်တၟအ်ဗွဲလတူဂှ်သၟဟ်ဒၟံင်တုဲတန်တဴထဍုန်ယဵုလဝ်ဒၞာဲဂှ်သီုဟွံဒတုံစှ်ေရ။လတူတၟအ်ဇၞော်မွဲမမဖျေဟ်လဝ်ထဝ်ဂှ်ဒက်လဝ်စေတဳသွတ်မွဲတၞုင်၊တၟအ်ဂှ်မနွံသမၠုင်ၜိုတ်25ပေs(7.6m)တုဲဗွိုက်နွံ50ပေs(15m)ရ။ကျာ်စေတဳမဒက်လဝ်လတူတၟအ်ဂှ်နွံသမၠုင်ၜိုတ်7.3မဳတာs(24ft)။တၟအ်သၟဝ်ဂှ်ဒှ်တၟအ်မကတဵုဒှ်ကၠုင်နကဵုသဘာဝတုဲတၟအ်မဍုန်(ဝါ)မယဵုလဝ်လတူဂှ်ကဵုတၟအ်သၟဝ်ဂှ်ဟွံဆက်ဒၟံင်ရေင်သကအ်ရ။တုဲပၠန်တၟအ်မဍုန်ယဵုဒၟံင်လတူဂှ်နွံကဆေဝ်စှ်ေဒၟံင်လပါ်ဗင်ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ပ္ဍဲကဵုဗဒါဲဗဒါဲကျာ်သိယဵုဂှ်ကျာ်ကေုာံသ္ၚိဒေဝတဴလေဝ်နွံတဴဗွဲမဂၠိုင်ဂၠင်ရ။စမြိုင်လဒက်ပတန်ညးလ္ၚောဝ်ကျာ်ကျာ်သိယဵုဂှ်ဒှ်ကျာ်ညးမကၠုင်ဗဵုလ္ၚောဝ်ဂၠိုင်တုဲသီုဒှ်ဒၞာဲမၞိဟ်မကၠုင်ဝေင်ဂၠိုင်မွဲဒၞာဲရ။ပ္ဍဲဒၞာဲဇိုင်တၟအ်မဒက်လဝ်ကျာ်ဂှ်ကၟာတ်စဵုလဝ်ဟွံကဵုအခေါင်ကုမၞိဟ်ဗြဴလုပ်ရ။သဘင်ကျာ်ဂှ်ညးစၟတ်သမ္တီလဝ်ပ္ဍဲဗပေင်ဂိတုဖဝ်ရဂိုန်(ဂိတုမာတ်)တုဲပ္ဍဲအရှာံကျာ်ဂှ်ညးကၠောန်သဘင်ပူဇဴဍေန်ပၞာင်သ္ဍဴ။ […]

ဝင်ပၠန်ဂတး ဥက္ကဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိနာဲဟံသာ

November 14, 2020 ohkarlinn 0

နာဲဟံသာ(ၜံင်၁၆ဇာန်နဝါရဳ၁၉၄၈ပ္ဍဲကွာန်ကုန်သာယာ[၁])ဝွံဒှ်သၟာပၠန်ဂတးသွက်ဗၠးၜးဂကူမန်တုဲစတမ်နူသဘင်သဳကၠဳဗော်ဍုင်မန်တၟိမရနုက်ကဵုဒသမမကၠောန်ဗဒှ်ပ္ဍဲဗဒိုပ်လုပ်ဍုင်ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ၂၅ဒဳဇြေန်ပါ၂၀၁၉ဂှ်တုဲဂွံဒုင်ခပတိုန်နဒဒှ်ဥက္ကဌဗော်ဍုင်မန်တၟိလၟေင်(၅)ရ။[၂]နာဲဟံသာဝွံနူသၞာံ၁၉၆၈ဂှ်တိတ်ကၠုင်တိပၠန်ဂတးသွက်ဗၠးၜးဂကူမန်တုဲကိုပ်ကၠာဟွံဂွံဒုင်ရုဲစှ်နဒဒှ်ဥက္ကဌဇၞော်ဂှ်ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင်တာလျိုင်ဒုဥက္ကဌ၊ညးအုပ်ကာနာနာတအ်ဒှ်တမ်ရ။နာဲဟံသာစလုပ်ယိုက်ဂၠေင်ပ္ဍဲကဵုကမ္မတဳကေင်ကာဗဟဵုဂှ်နူကဵုသၞာံ၁၉၈၉တေအ်ရ။[၃]နာဲဟံသာဝွံသီုဒှ်အစာချူလိက်ခိုဟ်မွဲတုဲလိက်ပတ်သုတကီုသီုကဵုလိက်ပတ်ရသမပ္တံကဵုဒွက်၊ကဗျ၊လဝေင်ဇာတ်တအ်ဂှ်ချူကၠုင်တၟာဂလိုင်ရ။ပါဲနူလိက်ပရေင်မရိုဟ်လၟိဟ်ဟွံမာန်တအ်တုဲလိက်ကၞပ်ဂၠံင်တရဴပရေင်ဍုင်ကွာန်ကောန်ဍုင်အရင်၊ဝင်ပၠန်ဂတးမန်တအ်လေဝ်နကဵုဘာသာဗၟာဂှ်ချူလဝ်ကီုရ။ […]

မွန်တို့ရဲ့ အာဇာနည်သူဌေးကြီးဦးနာအောက်အကြောင်းသိကောင်းစရာ

November 14, 2020 ohkarlinn 0

ဦးနာအောက်ကိုကရင်ပြည်နယ်ဘားအံမြို့နယ်၊ဖဲကတာကျေးရွာ(ကော့ကွန်းသူးအုပ်စုဝင်၊ခရဲရွာ)မွန်ကျေးရွာကလေးဖြစ်သောခရဲကျေးရွာတွင်ကောဇာသက္ကရာဇ်၁၁၉၄ခုနှစ်ကဆုန်လဆုတ်၃ရက်၊ခရစ်နှစ်၁၈၃၂-ခု၊မေလ(၁၇)ရက်၊ကြာသပတေးနေ့တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။မိဘနှစ်ပါးသည်အလွန်ဆင်းရဲပြီးမွေးချင်း၅ယောက်အနက်စတုတ္ထမြောက်သားဖြစ်လေသည်။ငယ်နာမည်အမည်ရင်းမှာမောင်အောက်ဖြစ်သည်။[၂]ဦးနာအောက်အားမွန်ဘာသာဖြင့်”အအက်”ဟုခေါ်တွင်လေသည်။မွန်ဘာသာအအက်ဟူသည်မြန်မာဘာသာအဓိပ္ပာယ်မှာအရုပ်ဆိုးအကျည်းတန်ဟုဆိုနိုင်သည့်အပြင်သူတစ်ပါးအပေါ်နိုင်ထက်စီးနင်းမလုပ်ခြင်း၊ဒေါသကိုထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့်နှိမ့်ချ၍နေတတ်ခြင်းဟုလည်းအဓိပ္ပာယ်ဖေါ်နိုင်သည်။အရွယ်ရောက်လာသောအခါတွင်မောင်အောက်အားပညာသင်ကြားရန်ကော့မယ်ခရဘုန်းတော်ကြီးထံ၌မိဘနှစ်ပါးကအပ်နှံလေသည်။ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွင်ပညာကိုကောင်းစွာမသင်ကြားနိုင်ဘဲကျောင်းမှထွက်ကာကျွဲကျောင်းသား၊နွားကျောင်းသားဘဝဖြင့်ဆင်းရဲသောမိဘနှစ်ပါးကိုကူညီရသည်။ဦးနာအောက်သိမ်တော်ကြီးအတွင်းရှိနံရံဆေးရေးရုပ်လုံးရုပ်ကြွများလူလားမြောက်အရွယ်သို့ရောက်ရှိလာသောအခါတွင်မိဘနှစ်ပါးလည်းကွယ်လွန်ပြီးဖြစ်သောကြောင့်ကတိုး၊ကော့နှတ်ရွာနှင့်တဆက်တည်းဖြစ်သောသံလွင်မြစ်ပေါ်ရှိသံဃာပိုင်ရွာရှိမိမိ၏အစ်မကြီးဒေါ်ထောဂေ့(မိထဝ်ဂွံ)ရှိရာသို့လာရောက်နေထိုင်ကာအစ်မ၏လယ်မြေတွင်လယ်သမားအဖြစ်ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်လေသည်။အချိန်တန်အရွယ်ရောက်သောအခါဖူးစာရှင်ဖြစ်သောမိရွှေမှုန်နှင့်လက်ထပ်ထိမ်းမြှားလေသည်။မိရွှေမှုန်သည်အိမ်တွင်းမှုအပြင်ကောက်စိုက်ခြင်း၊ကိုင်းလုပ်ခြင်းတို့၌လည်းယောက်ျားများနှင့်ရင်ဘောင်တန်းပြီးပစ္စည်းဥစ္စာရှာဖွေတတ်သူဖြစ်သော်လည်းများမကြာမီဇနီးသည်ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ဇနီးကွယ်လွန်ပြီးနောက်ကော့နှတ်ရွာရှိသူဌေးကြီးဦးထော်အာထံတွင်အလုပ်ဝင်လုပ်ခဲ့သည်။ထိုသို့ဝင်ရောက်အလုပ်လုပ်နေစဉ်မောင်အောက်၏ယောက္ခမတို့က၎င်းတို့၏သမီးငယ်မိရွှေမှုန်၏ညီမမိရွှေအုပ်နှင့်ပြန်လည်လက်ဆက်ပေးလေသည်။မိရွှေအုပ်နှင့်ကြာရှည်ပေါင်းလိုက်ရဘဲအစ်မမိရွှေမှုန်နည်းတူမိရွှေအုပ်လည်းသေဆုံးသွားလေသည်။ဒုတိယဇနီးသေဆုံးပြီးနောက်ရှိသမျှပစ္စည်းများကိုအစ်မကြီးအားအပ်နှံခဲ့ပြီးသူဌေးကြီးဦးထော်အာထံတွင်ခြေစုံပစ်၍အလုပ်ဝင်လုပ်တော့သည်။သူဌေးကြီးဦးထော်အာသည်ရိုးသားသောမောင်အောက်အားအလုပ်သမားခေါင်းဆောင်ခန့်ပြီးသစ်တောကြိုးဝိုင်းသို့မိမိ၏လူယုံအဖြစ်နှင့်စေလွှတ်၍သစ်လုပ်ငန်းကိုလုပ်ကိုင်စေသည်။မောင်အောက်သည်သစ်တောကြိုးဝိုင်းတွင်သူဌေးကြီးအလိုကျသစ္စာရှိရှိဖြင့်လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ပေးသဖြင့်အတော်ဆုံးနှင့်သစ္စာအရှိဆုံးအလုပ်သမားခေါင်းဆောင်အဖြစ်အသိအမှတ်ပြုကာဆုငွေများချီးမြှင့်ပြီးသူကောင်းပြုလေသည်။ထိုသို့အလုပ်ကြိုးစားမှုစည်းကမ်းရှိမှုတို့ကြောင့်ပစ္စည်းဥစ္စာများစုဆောင်းမိလာကာတတိယမြောက်ဇနီးအဖြစ်မိဂျာဥနှင့်လက်ထပ်ထိမ်းမြှားပြန်လေသည်။မိဂျာဥနှင့်ထိမ်းမြှားပြီးနောက်စုဆောင်းထားသောငွေအပြင်သူဌေးကြီးဦးထော်အာထံမှချေးယူထားသောငွေအရင်းအနှီးဖြင့်သူဌေးကြီးဦးထော်အာထံမှအလုပ်ခွဲထွက်ကာမိမိကိုယ်ပိုင်သစ်လုပ်ငန်းကိုစတင်လုပ်ကိုင်လေတော့သည်။မောင်အောက်သည်ယုံကြည်မှုအပြည့်အဝဖြင့်သစ်တောသို့တက်သွားသည်။ထိုအချိန်၌တနင်္သာရီတိုင်းသည်အင်္ဂလိပ်တို့သိမ်းပိုက်ထားပြီးမြန်မာပြည်အထက်ပိုင်းမှာမငြိမ်မသက်ဖြစ်နေသောအချိန်အခါဖြစ်လေသည်။သက္ကရာဇ်၁၂၄၇ခုနှစ်၊သီပေါမင်းပါတော်မူပြီးနောက်ရှမ်းပြည်နှင့်ကယားပြည်နယ်တွင်အင်္ဂလိပ်တို့ကိုခုခံတိုက်ခိုက်ကြသည်။ထို့ကြောင့်တိုင်းရင်းသားရှမ်းနှင့်ကယားတို့ကိုအင်္ဂလိက်တို့ကဆက်လက်နှိမ်နင်းနေရလေသည်။နောက်ဆုံးတွင်တိုင်းရင်းသားများတို့သည်အားမတန်၍မာန်လျှော့ကာအင်္ဂလိပ်တို့နှင့်စေ့စပ်ပြေငြိမ်းရလေသည်။သို့သော်ကယားစော်ဘွားတို့ကမိမိတို့ပိုင်သစ်တောများဖြစ်ကြသောလွယ်ကော်၊မယ်ဖ၊မယ်ခဲ၊သဖန်းချောင်းသစ်တောများကိုဈေးပေါပေါဖြင့်တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုတော်ဖြစ်သည့်မွန်လူမျိုးဦးနာအောက်အားသစ်ထုတ်ခွင့်ပေးလိုက်လေသည်။ရှမ်းစော်ဘွားများကလည်းမိမိတို့ပိုင်သစ်တောများမှနန်းဖဲတောကိုလည်းဦးနာအောက်အားဈေးနှုန်းချိုသာစွာဖြင့်လုပ်ကိုင်ခွင့်ပေးလေသည်။ဦးနာအောက်၏သစ်တံဆိပ်မှာ(၃၃၃)ဖြစ်သည်။ထိုတံဆိပ်ကိုမှတ်ပုံတင်ပြီးမိမိပိုင်သစ်တောမှသစ်များကိုယင်းတံဆိပ်ဖြင့်ခတ်နှိပ်လေသည်။ထုတ်လုပ်ရန်အလွန်ခက်သောမယ်ဖ၊မယ်ခဲ၊သဖန်းချောင်းသစ်တောများရှိသစ်များသည်ထိုနှစ်တွင်မိုးသည်းထန်စွာရွာပြီးရေလျှံမှုကြောင့်သံလွင်မြစ်အတွင်းသို့အလွယ်တကူရောက်ရှိလာကာမြစ်တလျှောက်မျောပါလာကြပြီးကတိုး၊ကော့နှတ်သစ်ဆိပ်သို့ကောင်းမွန်စွာဆိုက်ရောက်လာကြလေသည်။ထိုအချိန်တွင်သံလွင်မြစ်ကမ်းပေါ်ရှိသံဃာပိုင်ရွာမှမော်လမြိုင်သို့စီးဆင်းသောသံလွင်မြစ်တစ်လျှောက်ငါးမိုင်လောက်အကွာအဝေးအထိသစ်ဖောင်များဖြင့်ပြည့်နှက်နေတော့၏။ထိုသစ်အားလုံး၏တံဆိပ်မှာ(၃၃၃)ဖြစ်လေသည်။သစ်ထုတ်လုပ်ရေးစခန်းမှကော့နှတ်ရွာအရောက်သစ်တစ်လုံးအတွက်ကုန်ကျစရိတ်ငွေသည်ငွေဒင်္ဂါး၂ဝဖြစ်သည်။မော်လမြိုင်တွင်ရောင်းရသောဈေးနှုန်းမှာငွေဒင်္ဂါး၉၀-၁၀ဝထိရောင်းရသဖြင့်ထိုနှစ်ဦးမှာပင်ဦးနာအောက်သည်စုစုပေါင်းအမြတ်ငွေ၁ဝသိန်းခန့်ရရှိလေတော့သည်။ဦးနာအောက်အသက်၄ဝကျော်အရွယ်တွင်ဇနီးသည်ဒေါ်ဂျာဥကွယ်လွန်ခဲ့ပြန်သည်။ထိုအမြတ်ငွေဆယ်သိန်းဖြင့်သစ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းကိုတိုးချဲ့လိုက်သည်။သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ယိုးဒယား(ထိုင်း)ပြည်တွင်မယ်ဟောင်ဆွန်သစ်တောကြိုးဝိုင်းကိုအခွန်ဆောင်ပြီးမိမိကိုယ်တိုင်ကြီးကြပ်၍ဆင်ပေါက်အစီး(၄၀)နှင့်သစ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းကိုလုပ်ကိုင်ရာအမြတ်အစွန်းများစွာရလာပြန်၏။လုပ်ငန်းကိုတွင်ကျယ်လာအောင်မယ်ဟောင်စွန်သစ်တောကိုတူဖြစ်သူ(ဇနီးမိဂျာဥဘက်မှ)နိုင်ထွန်းရင်နှင့်နိုင်တွတ်တို့အားဆင်အစီး၄၆စီးနှင့်ကြီးကြပ်ခိုင်းစေပြီးမိမိမှာမူရှမ်းပြည်ရှိမောင်းမဲသစ်တောနှင့်ကယားပြည်နယ်ရှိဖားစောင်းသစ်တောကိုဆက်လက်လုပ်ကိုင်ပြန်သည်။ဦးနာအောက်သည်သစ်တောလုပ်ငန်းတွင်များစွာအောင်မြင်မှုရပြီးနောက်ကော့နှတ်ရွာသို့ပြန်လာသောအခါတွင်ချစ်တီးကုလားနှင့်ဘာဘူကုလားများသည်တိုင်းရင်းသားဖြစ်ကြသောတောင်သူလယ်သမားများအားမတန်မဆသောအတိုးနှုန်းဖြင့်ငွေချေးပြီးသွေးစုပ်ချယ်လှယ်နေသည်ကိုတွေ့မြင်ရသဖြင့်ထိုချစ်တီးကုလားနှင့်ဘာဘူကုလားများကိုတိုက်ရန်အတွက်ငွေတိုးချစားခြင်းနှင့်စပါးရောင်းဝယ်လုပ်ငန်းကိုတိုးချဲ့စမ်းသပ်လုပ်ကိုင်လေတော့သည်။သူဋ္ဌေးကြီးမုဆိုးဖိုဦးနာအောက်သည်လယ်သူမမမိဗျူအားမိမိ၏စတုတ္ထမြောက်ဇနီးအဖြစ်လက်ထပ်ထိမ်းမြားလိုက်လေသည်။ဦးနာအောက်သည်အင်္ဂလန်နိုင်ငံစကော့တလန်ပြည်၊ဂလာစဂိုမြို့ရှိမက္ကီအင်ဘက္ကစတာကုမ္ပဏီထံမှသင်္ဘောများနှင့်စက်ပစ္စည်းများကိုဦးရွှေလေးအားစေလွှတ်၍မှာကြားဝယ်ယူလေသည်။သင်္ဘောလွန်းတင်ရန်အတွက်သင်္ဘောကျင်းကိုမုတ္တမမြို့၊ဆီဆုံရပ်၌တည်ဆောက်လေသည်။ထိုသင်္ဘောကျင်းသည်သက္ကရာဇ်၁၂၆၂ခုနှစ်တွင်တည်ဆောက်ပြီးစီးပြီးကုန်ကျစရိတ်မှာတစ်သိန်းကျော်ဖြစ်သည်။ဦးနာအောက်ပိုင်ဆိုင်သောသင်္ဘောများမှာ(၁)အောင်စင်္ကြာ၊(၂)အောင်မင်္ဂလာ၊(၃)အောင်တပ်၊(၄)အောင်သိန်း၊(၅)အောင်ဒီပါ၊(၆)အောင်သီတာ၊(၇)အောင်မင်္ဂလာဖြစ်ပြီးနှစ်ထပ်သင်္ဘောများဖြစ်သည်။တစ်ထပ်သင်္ဘောများမှာ(၁)အောင်ဇေယျနှင့်(၂)အောင်နိဗ္ဗာန်ဟုခေါ်သော်လည်းနောင်တွင်အောင်ခေမာနှင့်အောင်ပန်းဟူ၍အသီးသီးပြောင်းလဲခေါ်တွင်စေခဲ့သည်။ဦးနာအောက်ပိုင်မီးသင်္ဘောတို့သည်ကိုးစီးဖြစ်ကာနှစ်ထပ်မီးသင်္ဘော၏ကျသင့်ငွေသည်တစ်စီးလျှင်ကျပ်၆၀၀၀ဝဖြစ်ပြီးတစ်ထပ်မီးသင်္ဘော၏ကျသင့်ငွေသည်တစ်စီးလျှင်ကျပ်၃၅၀၀ဝဖြစ်လေသည်။သင်္ဘောများ၏ကိုယ်ထည်နှင့်အမိုးများကိုငှက်ပျောညွန့်အရောင်ဆေးချယ်ထားပြီးသင်္ဘော၏ပြောင်းတိုင်များကိုအညိုရောင်အခံထား၍အဖြူရောင်ဖြင့်ရစ်ပတ်ထားလေသည်။သင်္ဘောသားအားလုံးတို့သည်တိုင်းရင်းသားများသာဖြစ်လေသည်။ထိုသင်္ဘောများသည်သံလွင်မြစ်၊ဂျိုင်းမြစ်နှင့်အတ္ထရံမြစ်များတွင်ပြေးဆွဲ၏။သင်္ဘောခများကိုအင်္ဂလိပ်ပိုင်ဧရာဝတီကုမ္ပဏီကသင်္ဘောခများထက်လျှော့ပေါ့စေပြီးဘုန်းတော်ကြီး၊ရှင်သာမဏေ၊သီလရှင်၊လူအိုနှင့်ကလေးငယ်များအားအခမယူပဲနိဗ္ဗာန်ကူးတို့အဖြစ်သတ်မှတ်၏။ထို့ပြင်ဦးနာအောက်သည်နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်းသီတင်းကျွတ်လဆုတ်(၃)ရက်နေ့မှစ၍အောင်နိဗ္ဗာန်တစ်ထပ်သင်္ဘောပေါ်တွင်ကုနိသင်္ကန်းနှင့်လှူဖွယ်ဝတ္ထုများတင်ဆောင်ပြီးသံလွင်မြစ်၊ဂျိုင်းမြစ်နှင့်အတ္ထရံမြစ်များတို့၏ဝဲယာရှိကျောင်းများနှင့်ဘီလူးကျွန်းဘက်ရှိကျောင်းများတွင်တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့အထိကထိန်အလှူများအဖြစ်သွားရောက်လှူဒါန်းလေ၏။ယင်းအပြင်နိဗ္ဗာန်ကူးတို့အဖြစ်သတ်မှတ်လှူဒါန်းထားသောအလှူဒါနအတွက်လည်းတစ်ခါနှစ်ခါရေစက်ချအမျှပေးဝေလေ့ရှိသည်။ထိုသို့ရွာစဉ်လျှောက်ပြီးတစ်လပတ်လုံးကထိန်အလှူကိုလှူဒါန်းသည့်အတွက်ထိုဒေသတွင်”ကထိန်လှူဒါန်းခြင်းအစဦးနာအောက်က”ဟုယခုတိုင်ပြောစမှတ်ပြုကြလေသည်။ဦးနာအောက်သည်၁၂၄ဝခုနှစ်တွင်မန္တလေးမဟာဝိသုဒ္ဓါရုံကျောင်းတိုက်၌ပရိယတ္တိစာပေများကိုလေ့လာသင်ကြားနေကြသောမွန်ဆရာတော်ဦးပညာဓမ္မကိုကော့နှတ်ရွာတွင်ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်ဖွင့်လှစ်ရန်မန္တလေးမှကော့နှတ်ရွာသို့ပင့်လာလေသည်။ဦးပညာဓမ္မခေါ်ဦးပဉ္ဇင်းမိုးသည်ပရိယတ္တိစာပေအပြင်ခေတ်ပညာဖြစ်သောအင်္ဂလိပ်-မြန်မာ၊သက္ကတစသောစာပေများကိုလည်းတတ်မြောက်သူဖြစ်လေသည်။ဦးပညာဓမ္မသည်မန္တလေးမြို့တွင်၁၂၃၇ခုနှစ်မှ၁၂၄ဝခုနှစ်အထိပရိယတ္တိစာပေများကိုသင်ကြားခဲ့သည်။ဦးပညာဓမ္မသည်မင်းတုန်မင်း၏မိတ်ဆွေရွှေတိဂုံရင်ပြင်ပေါ်ရှိနောင်တော်ကြီးစေတီတော်၏ထီးတော်ဒါယကာနေမျိုးရာဇာသင်္ခရာဘွဲ့ခံဦးမွန်ထော်၏ယောက်ဖ(မိန်းမ၏မောင်)တော်သူဖြစ်ပါသည်။ဦးပညာဓမ္မကိုဦးထောာ်အာ-ဒေါ်ခမနား၊ဦးထွန်းကျော်-ဒေါ်မိထော်၊ဦးနာအောက်-ဒေါ်ဗျူ၊သူဋ္ဌေးကြီးသုံးဦးတို့ကပစ္စည်းလေးပါးဒါယကာခံယူပြီးကော့နှတ်ရွာသို့ပင့်ဆောင်လာသည်။ကော့နှတ်ရွာသို့ဦးပညာဓမ္မရောက်လာသည့်၁၂၄ဝခုနှစ်သည်တနင်္သာရီတိုင်းနှင့်မွန်ဒေသအားလုံးတွင်မွန်ပရိယတ္တိသာသနာဆိတ်သုဉ်းနေသည့်အချိန်အခါဖြစ်သည်။မွန်ပရိယတ္တိသာသနာသည်ကွယ်ပျောက်ဆိတ်သုဉ်းနေရာမှပထမဆုံးမွန်ပရိယတ္တိသာသနာကိုစတင်ထူထောင်သောနေရာဖြစ်သည်။ဇာသပြင်ရွာတွင်မွန်ပရိယတ္တိသာသနာကိုစတင်ပြီးအားထုတ်နေစဉ်ဦးနာအောက်နှင့်ဦးထော်အာ၊ဦးထွန်းကျော်တို့ကမွန်ပရိယတ္တိသာသနာကိုအားပေးလိုသဖြင့်ကော့နှတ်ရွာတွင်စာသင်တိုက်ကြီးဖွင့်လိုသောကြောင့်ဇာသပြင်ကျောင်းမှစာသင်သားအပါး၆ဝကျော်ကိုကော့နှတ်ရွာသို့ပင့်ကာစာသင်တိုက်ကိုစတင်ထူထောင်လေသည်။စာသင်တိုက်စတင်ဖွင့်လှစ်သောနှစ်မှာ၁၂၄၆ခုနှစ်ဖြစ်လေသည်။ဦးပညာဓမ္မဦးစီးအုပ်ချုပ်သောစာသင်တိုက်သို့မွန်ဒေသအရပ်ရပ်မှမွန်သံဃာတော်တို့သည်ဆရာတော်ဦးပညာဓမ္မထံသို့လာရောက်ပညာသင်ကြားကြလေသည်။ဦးနာအောက်သည်ဆရာတော်ဦးပညာဓမ္မ၏အကြံပေးချက်အရမန္တလေးနေပြည်တော်ရှိအရည်အချင်းနှင့်ပြည့်စုံသောပန်းချီ၊ပန်းပုစသောပညာရှင်များကိုခေါ်ကာနှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဝတ်တန်ဆောင်းကိုဆောက်လုပ်စေသည်။ထိုဝတ်တန်ဆောင်းကိုဘုံ၁၂ဆင့်ပြာသာဒ်အဆောင်ဖြင့်တည်ဆောက်ထားသည်။ကနုတ်ပန်းနှင့်မှန်စီရွှေချလက်ရာများမှာပထမတန်းဖြစ်သည်။အတွင်းပိုင်းနံရံများတွင်ပန်းချီကားများအစားရုပ်လုပ်၊ရုပ်ကြွပန်းပုရုပ်များဖြင့်ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားပဋိသန္ဓေယူခန်းမှစ၍ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူခန်းဓာတ်တော်၊မွေတော်ဝေခန်းတိုင်ဗုဒ္ဓဝင်ဇာတ်လမ်းခင်းထားသည်။အတွင်းပိုင်းနံရံတွင်လည်းရုပ်လုံး၊ရုပ်ကြွပန်းပုလက်ရာများဖြင့်မနူဟာမင်း၊အနော်ရထာမင်းနှင့်ကျန်စစ်သားမင်းတို့၏အတ္ထုပ္ပတ္တိများကိုထုလုပ်ထားသည်။ထိုတန်ဆောင်းကို၁၂၆၄ခုနှစ်တွင်ရေစက်ချလှူဒါန်းခဲ့သည်။ယင်းနောက်ဘုံ၁၂ဆင့်ဒီပင်္ကရာဝတ်တန်ဆောင်းကိုတည်ဆောက်လှူဒါန်းပြန်လေသည်။ထိုဝတ်တန်ဆောင်းတွင်ပင်စည်တစ်ခုတည်းတစ်သားတည်းမှရသောကျွန်းသားဖြင့်မြတ်စွာဘုရားရပ်တော်မူဆင်းတုနှစ်ဆူထုလုပ်ထားသည်။အမြင့်ပေ၂၀၊မြေစိုက်၂ဝပေ၊စုစုပေါင်းပေ၄ဝရှည်သည်။အတွင်းနံရံများတွင်လည်းရုပ်လုံးရုပ်ကြွပန်းပုလက်ရာများဖြင့်ဇာတ်နိပါတ်တော်များကိုထုလုပ်ထားသည်။အပြင်နံရံများတွင်မဟောသဓာဇာတ်တော်ကိုပန်းချီဖြင့်ရေးဆွဲထားသည်။ဝတ်တန်ဆောင်းတွင်ကျောက်သားဖြင့်ထုလုပ်ထားသောမြတ်စွာဘုရားခြေတော်ရာရပ်တော်မူနှစ်ဆူအားပူဇော်ကန်တော့နေသောသစ်လုံးဖြင့်ထုလုပ်ထားသောရဟန်းတော်ရုပ်နှင့်ရဟန္တာရုပ်များကိုတွေ့မြင်နိုင်ပါသည်။ယင်းဝတ်တန်ဆောင်းကို၁၂၆၅ခုနှစ်တွင်ရေစက်ချနိုင်ခဲ့လေသည်။ထို့နောက်၁၂၆၇ခုနှစ်တွင်ရဟန်းသံဃာတော်များဥပုသ်စောင့်တည်နိုင်ရန်အတွက်မဟာဝိဇယသိမ်တော်ကြီးကိုလည်းတည်ဆောက်လှူဒါန်းလေသည်။သိမ်တော်ကြီး၏ကြမ်းခင်း၊နံရံများ၊မျက်နှာကြက်တံခါးတိုင်စသည်တို့ကိုအကောင်းဆုံးကျွန်းသားများဖြင့်ပြုလုပ်ထားသဖြင့်ယခုတိုင်အောင်သစ်သားများမှာကောင်းမွန်တုန်းပင်ဖြစ်လေသည်။ဇနီးဒေါျဂြာဥနှငျ့အတူရစေကျခလြှူဒါနျးခဲ့သောစတေီကွီးကိုလညျးအထူးထပျမံတညျဆောကျလှူဒါနျးပွီးနှစျစဉျတနျခူးလသငျ်ကွနျရကျမြားအားတှငျဇာတျပှဲ၊လှပှေဲ၊လကျဝှေ့ပှဲနှငျ့ကပှဲမြိုးစုံတို့ဖွငျ့(၇)ရကျ၊(၇)ညတိုငျတိုငျဘုရားပှဲကိုကငြျးပလသေညျ။ဘုရားပှဲကငြျးပသညျ့နေ့မြားတှငျရပျဝေးမှလာသညျ့ဧညျ့သညျမြားအားကြှေးမှေးရနျကော့နှတျရှာရှိဆငျးရဲသားအိမျမြားတှငျဆနျနှငျ့စားစရာရိက်ခာမြားကိုထောကျပံ့ပေးဝထေားပွီးခကြျကြှေးစသေညျ။ဘုရားပှဲစတုဒိသာမဏ်ဍာပျတှငျလညျးဧညျ့သညျမြားအတှကျမလောကျမငမရှိစရေနျတစျနေ့လြှငျထမငျးအိုးကွီး၅ဝကြောျမြှခကြျပွုတျကြှေးမှေးစသေညျ။ထိုနောကျဆုတောငျးပွညျ့စတေီအနီးတှငျဝတျတနျဆောငျးတစျဆောငျကိုဆောကျလုပျလှူဒါနျးပွီးတနျဆောငျး၏အမိုးနံရံပေါျတှငျဦးနာအောကျ၏ကောငျးမှုကုသိုလျဖွစျသောအဆောကျအအုံမြား၏ရုပျပုံမြားကိုပနျးခြီရေးဆှဲပွီးမှတျတမျးတငျစခေဲ့သညျ။ပရိယတ်တိစာပမြေားကိုလေ့လာသငျကွားနကွေသောကော့နှတျကြောငျးမှသံဃာတောျမြားနှငျ့ရှငျသာမဏမြေားအတှကျသငျ်ကွနျသုံးရကျတှငျစာပွနျပှဲကငြျးပစပွေီးကမြျးအလိုကျအာဂုံပွနျနိုငျသူရဟနျးနှငျ့ရှငျသာမဏမြေားအားငှဒေငျ်ဂါးဆုမြားဖွငျ့အားပေးထောကျပံ့လှူဒါနျးခွငျးပွုလသေညျ။ထိုသို့ကောင်းမှုပြုစဉ်ဇနီးဒေါ်ဗျုတစ်ယောက်သည်ကွယ်လွန်ခဲ့လေသည်။ဒေါ်ဗျုသေဆုံးပြီးနောက်ပဉ္စမမြောက်ဇနီးဖြစ်သူဒေါ်ငြိမ်းမေနှင့်ဆက်လက်ပြန်လေသည်။